Գվինեա-Բիսաուում ընտրողները հաստատեցին սահմանադրական փոփոխություն, որը նախագահին տալիս է վարչապետ և նախարարներ նշանակելու իրավունք: Հանրաքվեն անցկացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի զինվորական հեղաշրջումից հետո և հարցականի տակ է դնում անցումը քաղաքացիական կառավարման:
Ի՞նչ որոշվեց հանրաքվեով
Ըստ Ազգային ընտրական հանձնաժողովի՝ կողմ քվեարկողները ստացել են ձայների 70 տոկոսը, դեմ՝ 30 տոկոսը: Մասնակցությունը գերազանցել է 50 տոկոսը: Նոր սահմանադրությունը կրճատում է խորհրդարանի տեղերի թիվը 102-ից մինչև 65 և նախագահին տալիս է խորհրդարանը լուծարելու իրավունք:
Հակառակորդների դիրքորոշումը
Ընդդիմադիր PAIGC կուսակցությունը և այլ խմբավորումներ հայտարարել են, որ հանրաքվեն անօրինական է, քանի որ կազմակերպվել է հեղաշրջումից հետո ստեղծված ինստիտուտների կողմից: Նրանք կոչ էին արել բոյկոտել քվեարկությունը:
Ի՞նչ է փոխվելու երկրի կառավարման համակարգում
Նախագահը կստանա վարչապետ նշանակելու և ազատելու իրավունք, ինչպես նաև կկարողանա նշանակել և ազատել նախարարներին: Քննադատները նշում են, որ դա կհանգեցնի իշխանության չափազանց կենտրոնացմանը մեկ անձի ձեռքում:
Քաղաքական ճգնաժամի նախապատմությունը
2025 թվականի նոյեմբերին զինվորականները զավթեցին իշխանությունը նախագահական ընտրություններից օրեր անց: Նախկին նախագահ Ումարո Սիսոկո Էմբալոն կարճ ժամանակով ձերբակալվել էր և լքել երկիրը:
Հաջորդ քայլերը
Դեկտեմբերի 6-ին նախատեսված են նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք պետք է նշանավորեն վերադարձը քաղաքացիական կառավարմանը: Ընդդիմությունը շարունակում է վիճարկել հանրաքվեի օրինականությունը:
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ իրավունքներ է ստանում նախագահը նոր սահմանադրությամբ
Նախագահը կարող է նշանակել և ազատել վարչապետին, նախարարներին և լուծարել խորհրդարանը:
Որքա՞ն ձայն է ստացել «այո» ճամբարը
Պաշտոնական տվյալներով՝ 70 տոկոս կողմ և 30 տոկոս դեմ:
Ինչու՞ է ընդդիմությունը մերժում հանրաքվեն
Ընդդիմադիրները համարում են, որ հանրաքվեն կազմակերպվել է հեղաշրջումից հետո ստեղծված անօրինական ինստիտուտների կողմից:
Հիմնական եզրակացություններ
- Հանրաքվեով հաստատվել է նախագահական իշխանության ընդլայնումը:
- Մասնակցությունը գերազանցել է 50 տոկոսը:
- Ընդդիմությունը վիճարկում է գործընթացի օրինականությունը:
- Դեկտեմբերին նախատեսված են ընտրություններ քաղաքացիական կառավարման անցման համար:
