Կանադայի պատասխանը ԱՄՆ տուրքերին
Կանադան հայտարարել է, որ հաջորդ ամսվանից տուրքեր կսահմանի մոտ 700 ամերիկյան ապրանքների նկատմամբ՝ ի պատասխան ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից նախկինում հայտարարված տուրքերի։ Այս որոշումը հաջորդում է անցյալ շաբաթ տեղի ունեցած ձախողված առևտրային բանակցություններին, որոնք էլ ավելի են լարել երկու երկրների միջև հարաբերությունները։ Կանադայի կառավարությունը, վարչապետ Մարկ Քարնիի գլխավորությամբ, հայտարարել է նաև ֆինանսական աջակցության փաթեթի մասին՝ այն ձեռնարկությունների և աշխատողների համար, որոնք կտուժեն Թրամփի վարչակազմի հետ վերջին վեճից։
Սեպտեմբերի 8-ից ուժի մեջ մտնող տուրքերը կկազմեն 15%, 25% կամ 50%՝ կախված ապրանքից, և նախատեսված են համապատասխանելու ԱՄՆ-ի կողմից հայտարարված տուրքերին։ ԱՄՆ-ը Կանադայի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է, իսկ Կանադան՝ ԱՄՆ-ի երկրորդ ամենամեծը՝ զիջելով միայն Մեքսիկային։ Նմանատիպ առևտրային վեճերը բնորոշ են եղել Թրամփի նախագահության երկու ժամկետներին էլ։
Կանադայի կառավարության դիրքորոշումը
Կանադայի ֆինանսների նախարարությունը հայտարարել է, որ կառավարությունը «ինտենսիվ և բարեխղճորեն» բանակցել է ԱՄՆ-ի հետ՝ «արդար և համապարփակ առևտրային համաձայնագրի» շուրջ։ Սակայն, նախարարությունը նշել է, որ «վերջին օրերին ԱՄՆ-ը առաջարկել է նոր պայմաններ, որոնք չէին բխում Կանադայի շահերից, ըստ էության, չափից ավելի շատ բան էր պահանջվում Կանադայից և շատ քիչ էր առաջարկվում փոխարենը»։ Արդյունքում, Կանադան կասեցրել է բանակցությունները՝ հրաժարվելով ընդունել «վատ գործարք»։
«Կանադան չի ընտրել այս առևտրային հակամարտությունը, սակայն մենք պետք է արձագանքենք՝ մեր բիզնեսների համար հավասար պայմաններ ապահովելու համար», – ասվում է հայտարարության մեջ։ Ֆինանսների նախարար Ֆրանսուա-Ֆիլիպ Շամպայնը նկարագրել է միջոցները որպես «դոլար առ դոլար, դրույքաչափ առ դրույքաչափ հակատուրքեր», ինչպես նաև «բազմամիլիարդանոց աջակցության փաթեթ, որը կպաշտպանի աշխատողներին, ֆերմերներին, ընտանիքներին և ձեռնարկություններին»։
Կանադայի հակատուրքերը կկիրառվեն ԱՄՆ-ից ներմուծվող 27.6 միլիարդ դոլարի ապրանքների նկատմամբ և կկենտրոնանան այնպիսի ոլորտների վրա, ինչպիսիք են պողպատը, կաթնամթերքը, կենցաղային տեխնիկան, գյուղատնտեսական սարքավորումները, թուղթը և էլեկտրոնիկան, որոնք առավելագույնս տուժել են ԱՄՆ տուրքերից։
Հակամարտության նախապատմությունը
Վաշինգտոնն ու Օտտավան փորձում էին համաձայնության հասնել մինչև ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից հուլիսին հայտարարված նոր տուրքերի ուժի մեջ մտնելը։ Բանակցությունները ձախողվեցին այն բանից մի քանի օր անց, երբ ԱՄՆ նախագահը հայտարարեց, որ հարևանները մոտ են առևտրային գործարքի կնքմանը։ Բանակցությունների ձախողումը հանգեցրեց Թրամփի կողմից սպառնացած 50% տուրքերի սահմանմանը մոտ 20 միլիարդ դոլարի կանադական ապրանքների նկատմամբ։
Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին հայտարարել է, որ «բանակցային սեղանի շուրջ այնպիսի վերաբերմունքը, թե Կանադան Միացյալ Նահանգների դուստր ձեռնարկությունն է, մենք չենք ընդունի»։ Նա նաև նշել է. «Մենք բանակցությունների ընթացքում իմացանք, որ ամերիկացիները ցանկանում են ոչնչացնել մեր հիմնական արդյունաբերությունները, ներառյալ ավտոմոբիլային, պողպատի և ալյումինի արդյունաբերությունները։ Դա հիմնական պատճառներից մեկն էր, որ մենք ասացինք ոչ։ Դա վատ գործարք էր»։
ԱՄՆ-ի արձագանքը
Դոնալդ Թրամփը երեքշաբթի օրը սոցիալական ցանցերում անդրադարձել է Կանադայի թեմային՝ պնդելով, որ ԱՄՆ-ը մտածում է Օնտարիո լճի անունը փոխելու մասին, որը Հյուսիսային Ամերիկայի հինգ Մեծ լճերից միակն է, որն անվանվել է կանադական տարածքի անունով։ «Միացյալ Նահանգները լրջորեն դիտարկում է Օնտարիո լճի անունը Լեյք Ամերիկա փոխելու հարցը, քանի որ մենք այլևս չենք ակնկալում շատ գործեր ունենալ նրանց հետ», – գրել է Թրամփը։ Նրա վարչակազմը նախորդ տարի Սպիտակ տուն վերադառնալուց անմիջապես հետո «վերանվանել» էր Մեքսիկական ծոցը որպես Ամերիկյան ծոց, սակայն այդ փոփոխությունը գրեթե ոչ ոք, բացի ԱՄՆ կառավարությունից, չի իրականացրել։
Մեկ օր առաջ Թրամփը սպառնացել էր, որ 2027 թվականի հունվարի 1-ից 50% տուրք կսահմանի կանադական ավտոմեքենաների, ավտոպահեստամասերի և պողպատի նկատմամբ՝ սոցիալական ցանցերում հարձակում գործելով պատմական գործընկերոջ վրա։ «Առևտրի և այլ առումներով նրանք աշխարհի ամենավատ ազգերից են, որոնց հետ գործ ունենալը դժվար է։ Նրանք իրենց իրավունքներով օժտված են զգում, բայց մենք Կանադայի կարիքը չունենք, նրանք մեր կարիքն ունեն», – ասել է ԱՄՆ նախագահը։
Կանադան մեծապես կախված է ԱՄՆ-ից՝ որպես իր գլխավոր առևտրային գործընկեր, քանի որ երկրի արտահանման 70%-ը ուղղվում է ԱՄՆ։ Այս հարաբերությունը փոխադարձ է, քանի որ կառավարական տվյալները ցույց են տալիս, որ Կանադան այս տարի ԱՄՆ-ի երկրորդ ամենամեծ առևտրային գործընկերն է եղել ապրանքների առումով՝ Մեքսիկայից հետո։ Ներկայումս հետագա բանակցություններ նախատեսված չեն։
