Քաղաքական անկայունություն Կոսովոյում
Կոսովոյի խորհրդարանը շաբաթ օրը դադարեցրել է իր աշխատանքը այն բանից հետո, երես ընդդիմադիր պատգամավորը ձու է նետել ժամանակավոր վարչապետ Ալբին Կուրտիի վրա։ Այս միջադեպը տեղի է ունեցել երկրում տիրող քաղաքական ճգնաժամի և նախագահի ընտրության շուրջ շարունակվող բանակցությունների ֆոնին։
Միջադեպը սկսվել է, երբ պահպանողական ընդդիմադիր «Կոսովոյի ապագայի դաշինք» (AAK) կուսակցության պատգամավոր Թիմե Քադրիաջը բղավել է «Ամո՛թ քեզ»՝ նախքան Կուրտիի վրա ձու նետելը։ Ի պատասխան՝ Կուրտին հայտարարել է, որ ինքը «ուրախ է վճարել այս գինը», եթե դա երկխոսության գինն է։
Նշվում է, որ Կուրտիի ձախակողմյան «Ինքնորոշում» (VV) կուսակցությունը նախկինում հայտնի է եղել խորհրդարանական ընդհատումներով, ընդ որում կուսակցության ներկայացուցիչները 2018 թվականին և 2015 թվականին բազմիցս արցունքաբեր գազ են արձակել նիստերի դահլիճում։ Քադրիաջի AAK կուսակցությունն ունի յոթ տեղ խորհրդարանում՝ դարձնելով այն չորրորդ խոշորագույն ընդդիմադիր ուժը։
Քաղաքական իրավիճակը Կոսովոյում
Այս միջադեպը տեղի է ունեցել բանակցությունների մի քանի օրից հետո, քանի որ Կուրտին փորձում է բավարար ընդդիմադիր աջակցություն ստանալ՝ նոր նախագահ ընտրելու համար Կոսովոյի լայնածավալ քաղաքական ճգնաժամի պայմաններում։ Բալկանյան այս երկիրը երկու տարուց ավելի ժամանակահատվածում երեք ընտրություններ է անցկացրել։
Կուրտին իր խորհրդարանական մեծամասնությանը հասել է էթնիկ փոքրամասնությունների պատգամավորների հետ՝ դեկտեմբերյան ընտրություններում, որոնք հաջորդել են 2025 թվականի փետրվարի անորոշ քվեարկությանը։ Նրա VV կուսակցության ձայների բաժինը հունիսի արտահերթ ընտրություններում նվազել է 51%-ից մինչև 43%, սակայն այն պահպանել է խորհրդարանական մեծամասնությունը էթնիկ փոքրամասնությունների դաշնակիցների հետ միասին։
Սակայն Կուրտին նախագահ ընտրելու համար խորհրդարանում ունի ձայների երկու երրորդի մեծամասնության կարիքը։ Ներկայիս բանակցությունները, կարծես, հերթական փակուղի են մտել, քանի որ կողմերից ոչ մեկը թեկնածուի շուրջ համաձայնության չի եկել։ Խորհրդարանի խոսնակ ընտրելու սահմանադրական ժամկետը լրացել է ուրբաթ օրը։ Ընդդիմադիր պատգամավորները սպառնացել են իրավական գործողություններով՝ Կուրտիի՝ բանակցությունների համար լրացուցիչ ժամանակ խնդրելու կապակցությամբ։
Կոսովոյի կարգավիճակը
Կոսովոն անկախություն է հռչակել Սերբիայից 2008 թվականին՝ 1998-99 թվականների պատերազմից հետո, որն ավարտվել է Սերբիայի դուրսբերմամբ ՆԱՏՕ-ի ռմբակոծություններից հետո։ Կոսովոն ճանաչվել է աշխարհի երկրների կեսից ավելիի կողմից, ներառյալ Միացյալ Նահանգները և Եվրոպական Միության երկրների մեծ մասը։ Բելգրադը Կոսովոն համարում է Սերբիայի մաս։
Այս իրադարձությունները ընդգծում են Կոսովոյում տիրող քաղաքական լարվածությունը և դժվարությունները՝ կայուն կառավարություն ձևավորելու և երկրի ապագան ապահովելու հարցում։ Քաղաքական ուժերի միջև համաձայնության բացակայությունը խոչընդոտում է կարևոր որոշումների կայացմանը և սպառնում է հետագա անկայունությամբ։
Միջազգային հանրությունը մտահոգությամբ է հետևում Կոսովոյի զարգացումներին՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության պահպանման կարևորությունը։ Կարևոր է, որ կոսովացի քաղաքական գործիչները գտնեն փոխզիջումային լուծումներ՝ հաղթահարելու ներկայիս ճգնաժամը և ապահովելու երկրի ժողովրդավարական գործընթացների շարունակականությունը։
Առաջիկա օրերին և շաբաթներին ակնկալվում է, որ բանակցությունները կշարունակվեն, և կողմերը կփորձեն գտնել ելք ստեղծված իրավիճակից։ Հուսանք, որ քաղաքական ուժերը կկարողանան առաջնորդվել երկրի և ժողովրդի շահերով՝ հասնելով կայուն լուծումների։
