Ռուսաստանում վառելիքի սուր պակաս. ի՞նչ է կատարվում
Ռուսաստանը վերջին ամիսներին բախվում է վառելիքի աճող ճգնաժամի, որն արտահայտվում է բենզալցակայաններում երկար հերթերով, դատարկ պոմպերով և երկրի տարբեր մարզերում գրանցվող խիստ պակասորդով։ Մասնագետները նշում են, որ Ուկրաինայի կողմից Ռուսաստանի նավթամշակման ենթակառուցվածքների դեմ իրականացված հարվածները զգալիորեն խաթարել են երկրի ներքին վառելիքի արտադրության կարողությունները։
Ուկրաինական հարձակումների ազդեցությունը Ռուսաստանի նավթային ոլորտի վրա
Ուկրաինան վերջին ամիսներին ակտիվացրել է իր հարվածները Ռուսաստանի էներգետիկ ենթակառուցվածքի վրա, ի մասնավորի՝ թիրախավորելով նավթամշակման գործարանները և վառելիքի պահեստները։ Այս հարձակումները, ըստ վերլուծաբանների, ոչ միայն տնտեսական կորուստ են պատճառում Ռուսաստանին, այլ նաև անուղղակիորեն ազդում են սովորական ռուս քաղաքացիների առօրյա կյանքի վրա։ Ռուսաստանի մի շարք մարզերում արդեն իսկ արձանագրվել են բենզինի գների կտրուկ աճ և մատակարարման խնդիրներ, ինչը բնակչության շրջանում դժգոհության ալիք է բարձրացրել։
Ինչ ասում են ռուս տնտեսագետները
Ռուսաստանում գործող ընդդիմադիր տնտեսագետների մի խումբ կարծում է, որ վառելիքի ճգնաժամը կարող է լրջորեն ցնցել ռուսաստանյան հասարակության ներսում տիրող հարաբերական լռությունը։ Ըստ նրանց՝ ռազմական ոլորտի ծախսերի ահռելի աճը, ի հաշիվ ներքին ռեսուրսների, արդեն իսկ սկսում է ազդել բնակչության կյանքի որակի վրա, և վառելիքի թանկացումն ու պակասը կարող են դառնալ կաթիլ, որ լցնի բաժակը։
Այդ տնտեսագետներից ոմանք նշում են, որ ի տարբերություն պատժամիջոցների, որոնց հետևանքները հաճախ դանդաղ են դրսևորվում, վառելիքի անմիջական պակասն արդեն տեսանելի է փողոցում, բենզալցակայաններում և ֆերմերային տնտեսություններում, որտեղ գյուղատնտեսական սեզոնի ընթացքում մեքենաների համար վառելիք ձեռք բերելն ավելի ու ավելի դժվար է դառնում։
Հասարակական դժգոհությունը և քաղաքական ճնշումը
Հարցն այն է, թե արդյոք ներքին տնտեսական ճնշումը բավարար կլինի Ռուսաստանի ղեկավարությանը ստիպելու փոխել իր ռազմավարությունը Ուկրաինայի նկատմամբ։ Պատմականորեն, ավտորիտար ռեժիմները հաճախ կարողանում են ճնշել ներքին դժգոհությունը, սակայն երբ ճգնաժամն ուղղակիորեն ազդում է հասարակության լայն շերտերի ամենօրյա կարիքների վրա, ճնշումն ավելի բարդ է կառավարել։
Ռուս սոցիոլոգների հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ռուս բնակչության մի մասն արդեն ցուցաբերում է հոգնածություն պատերազմից, թեև բացահայտ ընդդիմությունը շարունակում է ռիսկային մնալ Ռուսաստանի ներկա իրավական դաշտի պայմաններում, որտեղ «հատուկ ռազմական գործողության» դեմ ելույթ ունենալը հանցագործություն է համարվում։
Արտաքին փորձագետների կարծիքը
Արևմտյան վերլուծաբաններն ավելի զուսպ են իրենց գնահատականներում։ Նրանցից շատերը կարծում են, որ թեև վառելիքի ճգնաժամը Ռուսաստանի համար իրական գլխացավանք է, դա ինքնին բավարար չէ Մոսկվային խաղաղ բանակցությունների մղելու համար։ Ըստ նրանց, Կրեմլն ունի ռեսուրսներ ու լծակներ ճգնաժամը կառավարելու համար, ներառյալ արտաքին շուկաներից վառելիքի ներկրումը, ինչպես նաև ներքին սպառման կարգավորումը պետական մեխանիզմների միջոցով։
Մյուս կողմից, ոմանք կարծում են, որ ճգնաժամի կուտակային բնույթը կարևոր է. չնայած ոչ մի առանձին գործոն չի կարող կոտրել Ռուսաստանի դիմադրությունը, մի քանի ճնշումների՝ պատժամիջոցների, ռազմական կորուստների, ֆինանսական սահմանափակումների և ներքին անբավարարվածության համախմբումը, կարող է ժամանակի ընթացքում ավելի կշռադատ ազդեցություն ունենալ։
Ի՞նչ կարելի է ակնկալել հետագայում
Ուկրաինայի հարձակումները Ռուսաստանի ենթակառուցվածքի վրա, ըստ ամենայնի, կշարունակվեն, քանի դեռ պատերազմը շարունակվում է։ Ռուսաստանի կառավարությունն իր հերթին փորձում է կրկնօրինակել ու վերականգնել վնասված օբյեկտները, ինչպես նաև դիվերսիֆիկացնել վառելիքի մատակարարման ուղիները։
Ամփոփելով՝ կարելի է ասել, որ վառելիքի ճգնաժամը Ռուսաստանի ներսում ստեղծում է իրական լարվածություն, սակայն արդյոք այն բավական կլինի՝ ազդելու Ուկրաինայի հակամարտության ընթացքի վրա, դեռ բաց հարց է մնում։ Ներքին ճնշումն ու արտաքին ռազմական ու դիվանագիտական ջանքերի համադրությունն է, որ, ըստ վերլուծաբանների մեծ մասի, կարող է ի վերջո ձևավորել կոնֆլիկտի ելքը։
