ԱՄՆ-ի հարվածները Իրանին շարունակվում են՝ ռազմական թիրախների ուղղությամբ
Միացյալ Նահանգները շարունակել է իր հարվածները Իրանի դեմ արդեն իններորդ գիշերն անընդմեջ՝ թիրախավորելով Թավրիզ քաղաքի և այլ վայրերի ռազմական օբյեկտներ։ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ այս հարվածների նպատակը Իրանի՝ Հորմուզի նեղուցում առևտրային և քաղաքացիական նավագնացությանը սպառնալու կարողությունները նվազեցնելն է։ Այս գործողությունները տեղի են ունենում այն բանից հետո, երբ հրադադարի համաձայնագիրը խախտվեց, ինչը հանգեցրեց լարվածության զգալի աճի տարածաշրջանում։ Իրանական պետական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ հարվածների հետևանքով առնվազն մեկ մարդ է զոհվել և մի քանիսը վիրավորվել են Թավրիզի հարավ-արևմուտքում, ինչպես նաև հարվածներ են հասցվել Բուշեր նավահանգստային քաղաքի մի քանի վայրերում, որտեղ գտնվում է Իրանի միակ քաղաքացիական ատոմակայանը։
Համասը նոր ղեկավար է ընտրում՝ Խալիլ ալ-Հայա
Միջազգային լարվածության ֆոնին պաղեստինյան Համաս շարժումը հայտարարել է, որ իր քաղաքական բյուրոյի ղեկավար է ընտրել Խալիլ ալ-Հայային։ Ալ-Հայան նախկինում ղեկավարում էր Համասի բանակցությունները Իսրայելի հետ հրադադարի անուղղակի բանակցություններում։ Նա փոխարինում է Յահյա ալ-Սինվարին, ով սպանվել էր Գազայում իսրայելական ուժերի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերին։ Ալ-Հայան ինքը անցյալ տարի վերապրել էր Իսրայելի հարձակումը Դոհայում, որի թիրախը Համասի պաշտոնյաներն էին, որի հետևանքով զոհվել էր նրա որդիներից մեկը։ Համասը մի շարք երկրներում, այդ թվում՝ Իսրայելում և Գերմանիայում, ճանաչված է որպես ահաբեկչական խմբավորում։
Վառելիքի գների աճը և տնտեսական հետևանքները
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև վերսկսված ռազմական գործողությունները զգալի ազդեցություն են ունեցել համաշխարհային էներգետիկ շուկայի վրա։ ԱՄՆ-ում բենզինի միջին գինը մեկ գալոնի դիմաց կրկին հասել է 4 դոլարի, ինչը նշանակալի աճ է մեկ տարի առաջվա 3.14 դոլարի համեմատ։ Այս աճը, ըստ AAA ավտոմոբիլային ակումբների ֆեդերացիայի, պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցի գրեթե ամբողջական փակման հետևանքով նավթի համաշխարհային մատակարարումների կտրուկ կրճատմամբ։ Բրենտ տեսակի նավթի միջազգային ստանդարտ գինը բարձրացել է 3.2%-ով՝ հասնելով մեկ բարելի դիմաց 90.95 դոլարի, իսկ ԱՄՆ-ի հենանիշային նավթի գինը աճել է 2.8%-ով՝ հասնելով 84.04 դոլարի մեկ բարելի դիմաց։ Իռլանդական Ryanair ավիաընկերությունը հայտարարել է, որ իր զուտ շահույթը նվազել է 34%-ով իր հաշվետու տարվա առաջին եռամսյակում՝ Մերձավոր Արևելքի հակամարտության հետևանքով աճած ռեակտիվ վառելիքի գների և ուղևորատարության նվազման պատճառով։ Գործառնական ծախսերը աճել են 11%-ով, քանի որ վառելիքի գինը կրկնապատկվել է, ինչը ցույց է տալիս հակամարտության լայնածավալ տնտեսական ազդեցությունը։
Դիվանագիտական փոխանակումներ և Իրանի դիրքորոշումը
Չնայած շարունակվող ռազմական գործողություններին, Իրանը հայտարարել է, որ Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև դիվանագիտական փոխանակումները դեռևս շարունակվում են միջնորդների միջոցով։ Իրանի արտգործնախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղայը մամուլի ասուլիսի ժամանակ նշել է, որ դիվանագիտական ապարատը ակտիվ է եղել վերջին օրերին, և որ որոշ միջնորդներ իրենց գաղափարներ են փոխանցել։ Բաղայը մերժել է «կա՛մ պատերազմ, կա՛մ դիվանագիտություն» երկակիությունը՝ ընդգծելով, որ դիվանագիտությունը, ինչպես և պատերազմը, իրենց ազգային շահերը հետապնդելու գործիքներ են։ Այս հայտարարությունը ենթադրում է, որ Իրանը պատրաստ է պահպանել հաղորդակցության ուղիները, նույնիսկ ռազմական առճակատման պայմաններում։
Ծովային միջադեպեր և Բահրեյնի վրա հարձակումներ
Մերձավոր Արևելքի ծովային անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները մեծացել են Հորմուզի նեղուցում տեղի ունեցած մի շարք միջադեպերից հետո։ Միացյալ Թագավորության ծովային առևտրի գործողությունների (UKMTO) գործակալությունը հայտնել է, որ Օմանի Կումզար գյուղից հյուսիս-արևմուտք 8 ծովային մղոն հեռավորության վրա նավը հարված է ստացել անհայտ արկից՝ թողնելով այն անկառավարելի։ Նավը, որը նույնականացվել է որպես Մալթայի դրոշի ներքո գործող Kavomaleas տանկեր, հրդեհվել է, սակայն շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մասին չի հաղորդվել։ Իրանի հեղափոխական գվարդիան հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցով անցնող երկու նավթատար տանկեր պայթել և կանգ են առել, սակայն պարզ չէ, թե արդյոք դա կապված է UKMTO-ի կողմից հաղորդված միջադեպի հետ։
Բացի այդ, Բահրեյնը ենթարկվել է օդային հարձակումների Իրանի կողմից, երբ հրթիռային տագնապի շչակները հնչել են կղզի պետությունում։ Պետական հեռուստատեսությունը հայտնել է, որ օդային պաշտպանության համակարգերը գործել են հարձակումը հետ մղելու համար, իսկ լրագրողները պայթյուններ են լսել մայրաքաղաք Մանամայում։ Բահրեյնում է գտնվում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի 5-րդ նավատորմը, ինչը այն դարձնում է Թեհրանի հաճախակի թիրախը՝ ի պատասխան Իսլամական Հանրապետության դեմ ԱՄՆ-ի վերջին հարվածների։ Իրանի հեղափոխական գվարդիան հայտարարել է, որ հարվածներ է հասցրել Քուվեյթում ԱՄՆ ռազմական թիրախներին և «ամբողջությամբ ոչնչացրել» վաղ նախազգուշացման ռադարային համակարգը, ինչպես նաև հարվածել է MQ-9 անօդաչու թռչող սարքերի անգարին Ալի Ալ Սալեմ ավիաբազայում՝ հրդեհելով մի քանի անօդաչու թռչող սարքեր։
ԱՄՆ նախագահ Թրամփի հայտարարությունները
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի դեմ վերջին հարվածներն իրականացվել են տարածաշրջանում ԱՄՆ զինվորականների մահվանն ի պատասխան։ Նա ընդգծել է, որ հարվածներն իրականացվել են «ի պատիվ» զոհված զինվորների և պնդել է, որ Իրանը զգալի ռազմական կորուստներ է կրել։ Թրամփը նաև հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները վերահսկում է Հորմուզի նեղուցը, ինչը հակասում է Իրանի պնդումներին, թե միջանկյալ համաձայնագիրը Թեհրանին է տվել ռազմավարական ջրային ուղու կառավարման բացառիկ պատասխանատվությունը։ Այս համաձայնագիրը փլուզվել է նոր ռազմական գործողությունների ֆոնին։ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հաստատել է, որ իններորդ շրջանի հարվածները թիրախավորել են Իրանի ռազմական հրամանատարական կենտրոնները, հակաօդային պաշտպանության և առափնյա դիտարկման կայանները, ծովային կարողությունները, հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի արձակման վայրերը և հաղորդակցության ցանցերը։
Source: Original Article
