ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտության սրացում. վեցերորդ գիշերային հարվածները և տարածաշրջանային լարվածությունը
Մերձավոր Արևելքում լարվածությունը շարունակում է աճել, քանի որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները վեցերորդ անընդմեջ գիշերն է հարվածներ հասցնում Իրանի տարածքին։ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ հարվածների նոր ալիք է սկսվել Իրանի ռազմական կարողությունները թուլացնելու նպատակով։ Սա տեղի է ունենում Իրանի կողմից Հորդանանի և Պարսից ծոցի երկրների թիրախներին հասցված պատասխան հարվածներից հետո։
Իրանի պատասխան հարվածները և տարածաշրջանային հետևանքները
Իրանը նույնպես ակտիվորեն պատասխանել է ԱՄՆ-ի գործողություններին։ Քուվեյթի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ իր բանակը կանխել է 32 իրանական անօդաչու թռչող սարքի հարձակումը, սակայն որոշ հարվածներ վնասել են «մի քանի կարևոր հաստատություններ»։ Բացի այդ, անօդաչու թռչող սարքերի բեկորները վայրէջք են կատարել քաղաքացիական թաղամասերում՝ պատճառելով նյութական վնասներ։ Հորդանանը նույնպես հայտնել է, որ իրանական հրթիռներ է խոցել, որոնք ուղղված էին ԱՄՆ ավիաբազային։ Իրանի հեղափոխական գվարդիան հաստատել է Քուվեյթի և Բահրեյնի վրա հարվածները։
Իրանի կողմից հարձակումների են ենթարկվել նաև Բանդար Աբբասի երկաթուղային հանգույցը, որտեղ վիրավորվել է երկու մարդ։ Իրանական պետական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ ԱՄՆ հարվածները թիրախավորել են նաև Բանդար Խամիր քաղաքի կամուրջը, Իրանշահրի օդանավակայանը, Ահվազ քաղաքը և Քեշմ կղզին։
Էներգետիկ անվտանգության մտահոգություններ և Հորմուզի նեղուց
Միջազգային էներգետիկ գործակալության (ՄԷԳ) ղեկավար Ֆաթիհ Բիրոլը մտահոգություն է հայտնել էներգետիկ անվտանգության շուրջ, եթե ԱՄՆ-ը և Իրանը չկարողանան բարելավել նավթի տարանցումը Հորմուզի նեղուցով։ Նեղուցը, որով մինչև հակամարտության սկիզբն անցնում էր աշխարհի նավթի մոտ 20%-ը, վճռորոշ նշանակություն ունի համաշխարհային էներգետիկ շուկայի համար։ ԱՄՆ-ը հայտարարել է, որ ռազմածովային շրջափակում է իրականացնում Իրանի դեմ՝ Հորմուզի նեղուցում նավեր նստեցնելով և շեղելով։ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը հայտարարել է, որ իր ուժերը շեղել են երեք առևտրային նավերի, որոնք փորձել են շրջանցել շրջափակումը, շարքից հանել են մեկին, որը չի ենթարկվել, և մեկին նստեցրել՝ «շարունակվող ԱՄՆ ռազմածովային շրջափակմանը լիակատար համապատասխանություն ապահովելու համար»։
Միջուկային ծրագիրը և բանակցությունները
Չիկագոյի համալսարանի քաղաքական գիտությունների պրոֆեսոր Ռոբերտ Փեյփը DW-ին հայտնել է, որ Իրանը կարող է մեկ տարուց էլ քիչ ժամանակում հասնել միջուկային շեմին։ Նրա կարծիքով՝ Իրանին անհրաժեշտ է միջուկային զենք իր երկարաժամկետ անվտանգության համար։ Իրանի միջուկային ծրագիրը երկար ժամանակ բանակցությունների հիմնական կետն է եղել Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև։ Չնայած անցյալ ամիս ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրին, որով Իրանը պարտավորվում էր միջուկային զենք չձեռք բերել, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ հուշագիրն «ավարտված է»։ Սպիտակ տունը, սակայն, հայտարարել է, որ երկխոսությունը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև շարունակվում է, և գործարքը դեռևս բաց է։
Հարձակումներ Իրանի ներսում և տարածաշրջանային սպառնալիքներ
Պայթյուններ են լսվել Իրանի հարավում գտնվող Բուշեր քաղաքում, որը հայտնի է իր ատոմակայանով։ Իրանի պաշտոնական լրատվական գործակալություն IRNA-ն հայտնել է այդ մասին։ Ատոմակայանը նախկինում հարձակման է ենթարկվել Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հետ Իրանի պատերազմների ժամանակ։
Միևնույն ժամանակ, Եմենի հութի շարժման առաջնորդը զգուշացրել է, որ Սաուդյան Արաբիայի նավթային օբյեկտները և ենթակառուցվածքները կթիրախավորվեն, եթե հակամարտությունը սրվի։ Հութիների հարձակումները Սաուդյան Արաբիայի օդանավակայանների վրա վկայում են տարածաշրջանային լարվածության աճի մասին։
ՄԱԿ-ի զեկույցը և Սիրիայի իրադարձությունները
ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գրասենյակը հրապարակել է զեկույց, որը վերլուծում է հրեա բնակիչների կողմից բռնությունը՝ որպես Իսրայելի կառավարության քաղաքականության գործիք։ Զեկույցում նշվում է, որ բնակիչների բռնությունը նպաստում է «առավելագույն տարածք նվազագույն բնակչությամբ» քաղաքականությանը։
Սիրիայի իշխանություններին հաջողվել է կանխել զենքի և հրթիռների խոշոր խմբաքանակի մաքսանենգությունը Իրաքից, որը, ենթադրաբար, նախատեսված էր «Հեզբոլլահ» շարժման համար։ Սիրիայի ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ բեռնախցիկը հայտնաբերվել է նավթատար բեռնատարի մեջ՝ Իրաքի հետ սահմանին։
Source: Original Article
