Բայրոյթի փառատոնի և Հոլոքոստի հիշատակի միջոցառման շուրջ ծավալված հակասությունները
Բայրոյթի փառատոնը, որը նվիրված է Ռիխարդ Վագների օպերաներին, վերջերս բախվել է լայն քննադատության՝ Հոլոքոստի հիշատակին նվիրված «Լռեցված ձայներ» («Verstummte Stimmen») միջոցառումը չեղարկելու, իսկ այնուհետև վերականգնելու պատճառով։ Այս միջոցառումը, որը նախատեսված էր հուլիսի 26-ին, նպատակ ուներ անդրադառնալ փառատոնի բարդ պատմությանը՝ կապված հակասեմականության և նացիստական դարաշրջանի հետ։ Միջոցառման շրջանակներում պետք է ելույթ ունենար հրեա հեղինակ և հաղորդավար Միշել Ֆրիդմանը, ով հայտնի է Վագների հակասեմականության և դրա ժառանգության վերաբերյալ իր դիտարկումներով։
Միջոցառման նպատակը և սկզբնական չեղարկումը
«Լռեցված ձայներ» միջոցառումը, որը համընկնում է Բայրոյթի փառատոնի 150-ամյակի հետ, նախատեսում էր կատարել Ռիխարդ Վագների, Գուստավ Մալերի և հրեա կոմպոզիտոր Պավել Հաասի ստեղծագործությունները, ով մահացել է Օսվենցիմ-Բիրկենաու համակենտրոնացման ճամբարում։ Միջոցառման հասույթը նախատեսվում էր ուղղել իսրայելցի երաժիշտների համար կրթաթոշակների ֆինանսավորմանը։ Սակայն, գերմանական Süddeutsche Zeitung թերթի հաղորդմամբ, հունիսի 15-ին փառատոնի ղեկավարությունը հայտարարեց միջոցառումը չեղարկելու մասին՝ որպես պատճառ նշելով անվտանգության մտահոգությունները։ Այս որոշումը բուռն արձագանք առաջացրեց հանրության կողմից։
«Տվյալ պահի համաշխարհային իրավիճակը հաշվի առնելով՝ բոլորը չափազանց զգույշ են։ Եթե ոչ ոք չի կարող երաշխավորել, որ դա իրագործելի է, ապա ես չեմ կարող անցկացնել միջոցառումը», — հայտարարել էր փառատոնի ժամանակավոր կառավարիչ տնօրեն Հայնց-Դիթեր Սենսը՝ անդրադառնալով անվտանգության խնդիրներին։
Անվտանգության մտահոգությունները և դրանց հիմնավորվածությունը
Միջոցառման չեղարկման հիմնական պատճառը, ըստ փառատոնի ներկայացուցիչների, անվտանգության ծառայությունների անկարողությունն էր՝ մեկ օրում երկու բարձր մակարդակի անվտանգության գործողություններ իրականացնել։ Նրանք նշում էին առավոտյան միջոցառման և Վագների «Ռիենցի» օպերայի երեկոյան բացման միջև սահմանափակ ժամանակահատվածը։ Փառատոնի կազմակերպիչները հայտարարեցին, որ Ֆրիդմանին պաշտպանելու համար անհրաժեշտ կլինի անվտանգության ամենաբարձր մակարդակը՝ հաշվի առնելով Գերմանիայում հակասեմական բռնության աճը վերջին տարիներին։ Սակայն, այս բացատրությունը կասկածի տակ դրվեց։ Վերին Ֆրանկոնիա նահանգի տարածաշրջանային ոստիկանական բաժանմունքը և Բայրոյթ քաղաքի իշխանությունները հայտարարեցին, որ իրենք ներգրավված չեն եղել միջոցառման պլանավորման գործընթացում։ Սա հարցեր առաջացրեց՝ արդյոք անվտանգության մտահոգությունները միակ պատճառն էին չեղարկման համար։
Միշել Ֆրիդմանի արձագանքը և միջոցառման վերականգնումը
Միշել Ֆրիդմանը, ով նախկինում նույնպես բախվել էր միջոցառումների չեղարկմանը անվտանգության պատճառով, խիստ վրդովմունք հայտնեց։ Նա Süddeutsche Zeitung-ին տված հարցազրույցներում նշել էր, որ ժողովրդավարական երկրում անվտանգության պատճառով միջոցառումների չեղարկումը հավասարազոր է էքստրեմիստներին հանձնվելուն և այն բնութագրել է որպես «ինքնասպանություն»։ Ֆրիդմանը նաև կասկածի տակ դրեց պաշտոնական բացատրությունը՝ նշելով, որ միջոցառմանը նախորդող վեց շաբաթվա ընթացքում դեռևս տոմսերի վաճառք չէր սկսվել։ Նա կասկած հայտնեց, որ կազմակերպիչներն ի սկզբանե մտադրություն չեն ունեցել անցկացնել միջոցառումը։
Հանրային բուռն քննադատությունից հետո փառատոնի տնօրեն Կատարինա Վագները ներողություն խնդրեց Միշել Ֆրիդմանից և նրան կրկին հրավիրեց մասնակցելու։ Ֆրիդմանն ընդունեց հրավերը՝ նշելով, որ Վագների «զղջման խոսքերը անկեղծ և հավաստի են»։ Միջոցառումը վերջապես վերականգնվեց՝ պահպանելով իր սկզբնական նպատակը՝ քննադատաբար անդրադառնալ փառատոնի պատմությանը։
Բայրոյթի փառատոնի մութ անցյալը
Բայրոյթի փառատոնի պատմությունը ներառում է մութ էջեր, որոնք անխզելիորեն կապված են Ռիխարդ Վագների հակասեմական հայացքների և նացիստական ռեժիմի հետ։ Ադոլֆ Հիտլերը, ով Վագների ստեղծագործությունների մեծ երկրպագու էր, հաճախ էր այցելում փառատոն։ Փառատոնի այն ժամանակվա ղեկավար Վինիֆրեդ Վագները սերտ կապեր ուներ նացիստական ղեկավարության հետ։ Ռիխարդ Վագների սեփական հակասեմական գրվածքները, մասնավորապես նրա 1850 թվականի «Das Judenthum in der Musik» (Հրեականությունը երաժշտության մեջ) էսսեն, որտեղ նա շարադրում էր հրեական ազդեցության վերաբերյալ իր ռասիստական տեսությունները, շարունակում են քննարկումների առիթ հանդիսանալ նրա ստեղծագործությունների շուրջ։ Նրա այրին՝ Կոզիմա Վագները, հետագայում նպաստեց այդ գաղափարների տարածմանը։
«Լռեցված ձայներ» համերգը նպատակ ունի նաև հարգանքի տուրք մատուցել հրեա երաժիշտներին, ովքեր բախվել են մասնագիտական արգելքների կամ սպանվել են նացիստական ռեժիմի և Հոլոքոստի ժամանակ։ Այս միջոցառումը Բայրոյթի փառատոնի համար կարևոր քայլ է՝ դիմակայելու իր բարդ և հաճախ ցավոտ պատմությանը՝ միաժամանակ նպաստելով հիշողության պահպանմանը և կրթությանը։
Source: Original Article
