Դիվանագիտական լարվածություն Բրազիլիայի և Արգենտինայի միջև
Բրազիլիան որոշել է հետ կանչել իր դեսպանին Արգենտինայից այն բանից հետո, երբ Արգենտինայի նախագահ Խավիեր Միլեյը վիրավորական արտահայտություններ է արել Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիո Լուլա դա Սիլվայի հասցեին։ Միջադեպը տեղի է ունեցել Միլեյի՝ Բրազիլիա կատարած այցի ժամանակ, որտեղ նա մասնակցել է քաղաքական միջոցառման՝ աջակցելով Բրազիլիայի նախկին նախագահ Ժաիր Բոլսոնարոյի որդուն՝ Ֆլավիո Բոլսոնարոյին։
«Չկա նախադեպ, երբ օտարերկրյա նախագահը, ազգային տարածքում, վիրավորանքներ և հարձակումներ է իրականացնում պետության ղեկավարի, ժողովրդավարական ինստիտուտների, ներառյալ դատական համակարգի, և բրազիլական ժողովրդի նկատմամբ», – ասվում է Բրազիլիայի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ:
Բացի դեսպանին հետ կանչելուց, Բրազիլիան նաև կանչել է Արգենտինայի դեսպանին՝ քննարկելու Միլեյի արտահայտությունները, հայտնում է AFP գործակալությունը՝ հղում անելով բրազիլական դիվանագիտական աղբյուրին։ Այս քայլերը վկայում են երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների լուրջ լարվածության մասին, որոնք ավանդաբար սերտ կապեր ունեն։
Միլեյի վիրավորական արտահայտությունները
Խավիեր Միլեյը, ով հայտնի է իր հակակոմունիստական և ազատատենչ հայացքներով, Բրազիլիա էր ժամանել շաբաթ օրը՝ Սան Պաուլոյում մասնակցելու Ֆլավիո Բոլսոնարոյի քաղաքական միջոցառմանը։ Ֆլավիո Բոլսոնարոն առաջիկայում նախատեսում է մասնակցել նախագահական ընտրություններին՝ մրցակցելով գործող նախագահ Լուլայի հետ։ Իր ելույթում Միլեյը, առանց բացահայտորեն անուն նշելու, Բրազիլիայի ձախակողմյան նախագահին անվանել է «դատապարտված», «հանցագործ» և «գող»։
Միլեյը նաև քննադատել է Բրազիլիայի Գերագույն դատարանի դատավոր Ալեքսանդր դե Մորաեսին՝ նրան անվանելով «ճաղատ աղբ», կրկին առանց անունը նշելու։ Բրազիլիայի Գերագույն դաշնային դատարանի նախագահ, նախարար Էդսոն Ֆաչինը Միլեյի մեկնաբանությունները որակել է որպես «անհարգալից վերաբերմունք երկրի բարձրագույն դատարանի դատավորի նկատմամբ, որն արվել է բրազիլական հողում»։ Սա էլ ավելի է խորացրել դիվանագիտական ճգնաժամը, քանի որ Միլեյի խոսքերը ուղղված էին ոչ միայն պետության ղեկավարին, այլև երկրի դատական համակարգին։
Արգենտինայի ներքին արձագանքը
Միլեյի հայտարարությունները Արգենտինայում նույնպես առաջացրել են ուժեղ արձագանք։ Արգենտինայի նախկին նախագահ Ալբերտո Ֆերնանդեսը X սոցիալական ցանցում տեսանյութ է հրապարակել՝ դատապարտելով Միլեյի արտահայտությունները։
«Միլեյը գնաց Բրազիլիա՝ խելագարի պես բղավելով՝ պահանջելով տեսնել բանտում գտնվող հեղաշրջում իրականացնողին», – գրել է Ֆերնանդեսը։ – «Քույր ազգի և մեր գլխավոր առևտրային գործընկերոջ նախագահին վիրավորելն աններելի է»։
Բուենոս Այրես նահանգի նահանգապետ Աքսել Կիսիլոֆը, ով հնարավոր թեկնածու է հաջորդ տարվա ընդհանուր ընտրություններում, X-ում հայտարարել է, որ կապվել է Բրազիլիայի արտաքին գործերի նախարար Մաուրո Վիեյրայի հետ՝ փոխանցելու, որ «Միլեյը չի ներկայացնում արգենտինական ժողովրդի զգացմունքները»։ Նա նշել է, որ «խորին ամոթով է դիտել, թե ինչպես է նախագահ Միլեյը վիրավորում Բրազիլիայի կառավարությանը, նրա նախագահին և ամբողջ երկրին։ Բուենոս Այրես նահանգից մենք պնդում ենք, որ Արգենտինան հարգում է իր քույր ազգերին և հավատարիմ է տարածաշրջանային ինտեգրմանը»։
Այս արձագանքները ցույց են տալիս, որ Միլեյի հայտարարությունները ոչ միայն դիվանագիտական ճգնաժամ են առաջացրել երկու երկրների միջև, այլև ներքին քննադատության ալիք են բարձրացրել Արգենտինայում։ Շատերը մտահոգված են Միլեյի հռետորաբանության հնարավոր բացասական հետևանքներով՝ երկրի միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային ինտեգրման վրա։ Բրազիլիան և Արգենտինան հանդիսանում են Հարավային Ամերիկայի խոշորագույն տնտեսությունները և MERCOSUR առևտրային բլոկի առանցքային անդամները, ուստի նրանց միջև լարվածությունը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ ամբողջ տարածաշրջանի համար։
Դիվանագիտական միջադեպը ընդգծում է քաղաքական առաջնորդների խոսքի կարևորությունը և դրա ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների վրա։ Այս իրավիճակը պահանջում է զգույշ դիվանագիտություն և հարգանք միջազգային նորմերի նկատմամբ՝ հետագա էսկալացիան կանխելու և երկու կարևոր հարևանների միջև հարաբերությունները վերականգնելու համար։
Source: Original Article
