Սեուտայի սահմանային ճգնաժամը և դրա հետևանքները
Վերջին շաբաթվա ընթացքում Իսպանիայի հյուսիսաֆրիկյան Սեուտա անկլավի սահմանը հատած տասնյակ հազարավոր միգրանտներից մեծ մասը, ըստ իսպանական իշխանությունների, վերադարձել է Մարոկկո։ Այս աննախադեպ միգրացիոն հոսքի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է առնվազն 72-ի։ Իշխանությունները շարունակում են որոնողական աշխատանքները ափամերձ ջրերում՝ հնարավոր այլ զոհեր գտնելու համար։
Միգրանտների մեծ մասը, որոնք հիմնականում երիտասարդ մարոկկացի տղամարդիկ էին, ցանկանում էին աշխատանք գտնել Եվրոպայում։ Նրանք Սեուտա էին մտել ցամաքային և ծովային ճանապարհով՝ անցնելով սահմանային արգելքները։ Իսպանական իշխանությունների տվյալներով՝ մոտ 50,000-ից մինչև 60,000 մարդ է հատել սահմանը։ Սեուտայի պաշտոնյաները հայտնել են, որ նրանց գրեթե բոլորը կիրակի օրը վերադարձել են Մարոկկոյի կողմ։
Մարոկկոյի արձագանքը և մահվան դեպքերը
Մարոկկոյի ներքին գործերի նախարարությունը կիրակի օրը հայտարարել է, որ Սեուտա ներթափանցումների վերջին ալիքը պայմանավորված է եղել սոցիալական մեդիայում տարածված ապատեղեկատվությամբ, մարդկանց թրաֆիքինգի ցանցերով և իսպանական դատարանի որոշմամբ, որն արգելում է ծովով ժամանող միգրանտների անմիջական վերադարձը։ Սա Մարոկկոյի կառավարության առաջին պաշտոնական հայտարարությունն էր զանգվածային սահմանային խախտումներից հետո։ Նախարարությունը նշել է, որ մոտ 40,000 մարդ է ներգրավված եղել Սեուտայի անցումներում, իսկ 1,135-ը կանգնեցվել են Մելիլա՝ Իսպանիայի մյուս հյուսիսաֆրիկյան անկլավ մտնելու փորձ կատարելիս։
Մարոկկոյի նախարարությունը հայտնել է, որ 11 մարդ է մահացել՝ 10-ը խեղդվելով սահմանը հատելու փորձի ժամանակ, իսկ մեկը՝ ժայռոտ տարածքից ընկնելու հետևանքով։ Նախարարությունը նաև նշել է, որ մարոկկացի պաշտոնյաները ստուգում են իրենց իսպանացի գործընկերների հաղորդումները 72 զոհերի մասին։ Իսպանիայի կառավարության ներկայացուցիչ Միգել Անխել Պերեսը հաստատել է, որ 72 մարդ է մահացել՝ ոմանք խեղդվելով, իսկ մյուսները՝ ճնշվելով պատնեշների մոտ։
Քաղաքական արձագանքները և Եվրոպայի դիրքորոշումը
Սեուտայի ճգնաժամը բուռն բանավեճեր է առաջացրել Իսպանիայում և ամբողջ Եվրոպայում՝ Իսպանիայի կառավարության միգրացիոն քաղաքականության վերաբերյալ։ Շատ եվրոպական կառավարություններ փորձում են սահմանափակել ներգաղթը, սակայն Իսպանիան այլ մոտեցում է ցուցաբերել՝ վերջերս հայտարարելով մինչև 500,000 անօրինական միգրանտների իրավական կարգավիճակ տրամադրելու պլանի մասին։
Իսպանիայի վարչապետ Պեդրո Սանչեսը և նրա սոցիալիստական կառավարությունը խիստ քննադատության են ենթարկվել Իսպանիայի աջ և ծայրահեղ աջ կուսակցությունների կողմից։ Ընդդիմության առաջնորդ, Ժողովրդական կուսակցության ներկայացուցիչ Ալբերտո Նունյես Ֆեյխոոն այցելել է անկլավ և քննադատել Սանչեսին՝ սահմանային հոսքը կանխելու անկարողության համար։ Ծայրահեղ աջ Vox կուսակցության առաջնորդ Սանտյագո Աբասկալը, ով նույնպես Սեուտայում էր, միգրանտների հոսքը անվանել է «ներխուժում» և «իսպանացիների ինքնիշխանությանն ու անվտանգությանը հարված»։ Նա կոչ է արել չեղարկել ԵՄ-Մարոկկո համաձայնագիրը և Սանչեսին համարել «վտանգ» երկրի համար։
Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը հայտարարել է, որ ԵՄ-ի սահմանային պաշտպանության «ուժեղ համակարգը» պետք է էլ ավելի ամրապնդվի։ Նա ընդգծել է, որ անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարը պահանջում է համերաշխություն և միասնական եվրոպական արձագանք։ Իտալիան, ի պատասխան ճգնաժամի, մեկ ամսով դադարեցրել է Շենգենյան գոտու շրջանակներում Իսպանիայի հետ ազատ տեղաշարժը, չնայած երկու երկրներն էլ անդամ են։ Ֆրանսիան, սակայն, հայտարարել է, որ Իսպանիային Շենգենից հեռացնելու կարիք չկա՝ ընդգծելով երկու երկրների միջև ամուր համագործակցությունը։
Իրավիճակը Սեուտայում և հետագա անվտանգության միջոցները
Չնայած իրավիճակի հարաբերական հանգստությանը, Սեուտան շարունակում է լարված մնալ։ Տեղական պաշտոնյաները զգուշացնում են, որ քաղաքի վերականգնումը դեռ նոր է սկսվել։ Շաբաթ օրը իշխանությունները տեղադրել են 500 մետր երկարությամբ լողացող պատնեշ Սեուտայի ափամերձ ջրերում՝ սահմանային անվտանգությունն ուժեղացնելու նպատակով։ Ամրապնդվել են նաև ոստիկանական և բանակային պարեկները։ Իսպանական իշխանությունները հստակեցրել են, որ Սեուտա անօրինական մուտքը իրավունք չի տալիս մեկնել մայրցամաքային Իսպանիա կամ Շենգենյան գոտու այլ վայրեր։
Եվրոպական միության ներքին գործերի նախարարները հրատապ հանդիպում են անցկացրել՝ քննարկելու Սեուտայում տեղի ունեցող իրադարձությունները և համակարգված սահմանային միջոցառումների անհրաժեշտությունը։
