DW-ի թղթակիցը կրկին հայտնվել է թուրքական իշխանությունների հսկողության ներքո
Գերմանական Deutsche Welle հեռարձակողի թղթակից Ալիջան Ուլուդաղը Թուրքիայում կրկին ձերբակալվել է 2026 թվականի հուլիսի 21-ին՝ ընդամենը երկու ամիս անց այն բանից հետո, երբ դատարանը նրան պայմանական ազատ արձակեց։ Ուլուդաղն ինքն իր ձերբակալության մասին հայտնել է սոցիալական ցանցերում՝ գրելով. «Ինձ կալանավայր են տանում»։ DW-ն հետագայում պաշտոնապես հաստատեց տեղեկությունը։
Ձերբակալության պատճառները
Անկարայի գլխավոր դատախազության գրասենյակի հաղորդագրության համաձայն՝ Ուլուդաղի նոր ձերբակալությունը կապված է X (նախկին Twitter) հարթակում Թուրքիայի դատական համակարգը քննադատող գրառման շուրջ հարուցված հետաքննության հետ։ Սա նրա դեմ իրավական վարույթների շարունակությունն է, որոնք սկիզբ են առել 2026 թվականի փետրվարին, երբ նա առաջին անգամ ձերբակալվեց 22 սոցիալական մեդիա գրառումների հիման վրա։
Նախնական մեղադրանքները ներառում էին Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի «վիրավորանք», ապատեղեկատվության տարածում, ինչպես նաև պետական հիմնարկների և թուրքական պետության արատավորում։ Թուրքիայի օրենսդրությամբ Էրդողանի «վիրավորանքը» քրեական հանցագործություն է, ինչը լրատվամիջոցների ազատությանն առնչվող կազմակերպությունների կողմից հաճախ քննադատության է ենթարկվում։
Կալանավայրում անցկացրած 92 օր
Ուլուդաղն իր առաջին ձերբակալությունից հետո 92 օր անցկացրել է նախնական կալանքի ներքո, մինչև մայիսի 21-ին դատարանը կիրառեց պայմանական ազատ արձակում։ Ամբողջ այս ընթացքում լրագրողն անընդհատ հերքել է բոլոր մեղադրանքները՝ պնդելով, որ ընդամենը կատարել է իր մասնագիտական պարտականությունը՝ փաստացի և անաչառ նյութ պատրաստելով հանրության համար։
DW-ի արձագանքը
Deutsche Welle-ի գլխավոր տնօրեն Բարբարա Մասինգն ուժեղ դատապարտման խոսքեր հղեց Թուրքիայի կառավարությանը՝ արտահայտելով կազմակերպության մտահոգությունը. «Մեր գործընկեր Ալիջան Ուլուդաղի վերաձերբակալությունը խոր մտահոգություն է հարուցում։ Լրագրողական գործունեությունը չի կարող հանցավոր համարվել»։ Մասինգն ընդգծեց, որ DW-ն պահանջում է Ուլուդաղի իրավունքների ամբողջական հարգում և արդար դատաքննություն՝ համաձայն օրենքի գերակայության սկզբունքների։ Կազմակերպությունն ասել է, որ շարունակում է կապ պահպանել նրա փաստաբանների հետ։
Աջակցության ալիք
Ուլուդաղն իր լրագրողական գործունեության ընթացքում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացրել է Թուրքիայի դատական համակարգի, մարդու իրավունքների խախտումների և կոռուպցիայի վերաբերյալ նյութերի վրա։ DW-ն ընդգծում է, որ լրագրողը «հանրության շահերից ելնելով անկախ հետազոտություններ է կատարել Թուրքիայի դատական համակարգի, քաղաքականության և հասարակության վերաբերյալ»։
Ուլուդաղի նախկին բանտարկությունն արձագանք գտավ ազգային և միջազգային բազմաթիվ կազմակերպությունների ու քաղաքական ներկայացուցիչների շրջանում, ովքեր պահանջում էին նրա ազատ արձակումը։ «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունն ուղղակիորեն հայտարարեց, որ «նա մեկ օր անգամ չպետք է անցկացներ կալանավայրում՝ ոչ իր նյութերի, ոչ էլ մեկնաբանությունների պատճառով»։
Լայն համատեքստ. Թուրքիան և մամուլի ազատությունը
Թուրքիան՝ լինելով մամուլի ազատության ոլորտում ցածր ցուցանիշներ ունեցող պետություն, տարիների ընթացքում բազմիցս հայտնվել է լրագրողների ձերբակալությունների կապակցությամբ քննադատությունների կիզակետում։ Ուլուդաղի գործը ևս մեկ անգամ ուշադրություն է հրավիրում Թուրքիայի մեդիա դաշտի վրա, որտեղ կառավարությունը դատական գործիքների կիրառմամբ ձգտում է սահմանափակել անկախ ձայները։ Ըստ ոլորտի դիտորդների՝ ինտերնետային գրառումների հիման վրա հարուցվող մեղադրանքները Թուրքիայում ստացել են ավելի ու ավելի տարածված կիրառություն՝ ծառայելով իբրև լռեցման գործիք։
Ուլուդաղի կրկնակի ձերբակալությունը կրկին արծարծեց հարցը, թե ինչ սահմաններ ունի հանրային գործիչների, այդ թվում Էրդողանի, ուղղությամբ արտահայտված քննադատությունը Թուրքիայի օրենսդրության տեսանկյունից, ինչն ինքնին վկայում է ժողովրդավարական ազատությունների ավելի լայն հարցադրման մասին։
Աղբյուր՝ Deutsche Welle
