ԵՄ-ն պայքարում է նորաձևության թափոնների դեմ
Եվրամիությունը (ԵՄ) քայլեր է ձեռնարկում նորաձևության արդյունաբերության թափոնները կրճատելու ուղղությամբ՝ ներդնելով նոր կանոնակարգ, որն արգելում է խոշոր ընկերություններին ոչնչացնել չվաճառված հագուստը, աքսեսուարները և կոշիկները։ Այս նախաձեռնությունը, որն ուժի մեջ է մտել անցյալ կիրակի օրը, ԵՄ-ի կողմից իրականացվող ավելի լայն ջանքերի մաս է կազմում՝ նվազեցնելու թափոնները և խթանելու ավելի կայուն արտադրական և սպառողական մոդելներ։ Ամեն տարի ԵՄ 27 անդամ երկրներում ոչնչացվում են հարյուր հազարավոր տոննա նորաձևության ապրանքներ՝ վնասվածքների, հնացած պաշարների և առցանց պատվերների վերադարձի պատճառով։ Նոր կանոնը նախատեսված է ազդելու հագուստի խոշոր մանրածախ առևտրականների, մեծածախ վաճառողների և արտադրողների վրա, որոնց ապրանքների միայն 20%-ն է արտադրվում ԵՄ-ում։
Նոր կանոնակարգի մանրամասները
ԵՄ-ի Կայուն արտադրանքի էկոդիզայնի կանոնակարգի համաձայն՝ խոշոր ընկերություններին, որոնք ունեն ավելի քան 250 աշխատակից և 50 միլիոն եվրոյից ավելի զուտ տարեկան շրջանառություն, արգելվում է ոչնչացնել չվաճառված հագուստի, աքսեսուարների և կոշիկների պաշարները։ Այս ընկերություններն այժմ պարտավոր են գտնել ապրանքների իրացման այլընտրանքային ուղիներ, ինչպիսիք են զեղչերը, այլընտրանքային շուկաները և բարեգործական նվիրատվությունները։ Չվաճառված հագուստը կարող է ոչնչացվել միայն այն դեպքերում, երբ ապրանքները անվտանահար են, վնասված, կեղծ կամ մերժվել են բարեգործական կազմակերպությունների կողմից, ինչպես նշված է Եվրոպական հանձնաժողովի կայքում։ Ընկերություններից պահանջվում է նաև տարեկան զեկույցներ հրապարակել իրենց կողմից դեն նետված ապրանքների մասին և հաշվառումներ պահել հինգ տարվա ընթացքում։ Այս կանոնակարգը, որը Բրյուսելի կողմից հաստատվել է ավելի քան երկու տարի առաջ, 2030 թվականին կընդլայնվի նաև միջին չափի ընկերությունների համար։ ԵՄ-ն հույս ունի, որ այս արգելքը կօգնի նվազեցնել CO2 արտանետումները և նպաստել շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։
Արագ նորաձևության խնդիրը և շրջակա միջավայրի վրա դրա ազդեցությունը
Այսպես կոչված «արագ նորաձևության»՝ ցածր գնով, ցածր որակի զանգվածային արտադրության հագուստի հետ կապված մտահոգությունները զգալիորեն աճել են վերջին տասնամյակում։ Եվրոպական շրջակա միջավայրի գործակալության (EEA) տվյալներով՝ ամեն տարի ոչնչացվում է չվաճառված տեքստիլ արտադրանքի մոտ 4%-ից 9%-ը։ Այս թափոնների ծավալն ավելի է մեծացել առցանց գնումների և վերադարձների արագ աճի հետևանքով։ ԵՄ-ում առցանց պատվիրված նորաձևության ապրանքների մեկ հինգերորդը հետագայում վերադարձվում է մանրածախ վաճառողին և չի վերավաճառվում։ Այս ամենը միասին կազմում է հարյուր հազարավոր տոննա հագուստ, աքսեսուարներ և կոշիկներ։
Նոր արգելքը նպատակ ունի նվազեցնել շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը, քանի որ միլիոնավոր հագուստի այրումը խոչընդոտում է ջերմոցային գազերի արտանետումները կրճատելու ջանքերին։ ԵՄ անդամ պետությունները նաև ճնշման տակ են՝ հաշվի առնելու հագուստի արդյունաբերության մեջ հումքի, ջրի, էներգիայի և տրանսպորտի թափոնները, ինչպես նաև խրախուսելու ավելի շատ վերամշակում և արտադրանքի վերօգտագործում։ EEA-ն իր վերջին LinkedIn գրառման մեջ նշել է, որ ԵՄ-ն ցանկանում է, որ տեքստիլ արդյունաբերությունն ավելի կայուն դառնա։ «Շրջանաձև տնտեսությունը, որտեղ արտադրանքը նախագծված է երկարակեցության համար, և վերաօգտագործվում, վերանորոգվում և վերամշակվում է, այլևս պարզապես տեսլական չէ, այլ ներառվում է օրենսդրության մեջ այս նոր օրենսդրական միջոցառումների միջոցով», – գրել է EEA-ն։ Նորաձևության արդյունաբերությունը բազմիցս պաշտպանել է իր մարտավարությունը՝ նշելով, որ ոչնչացումը հաճախ ավելի էժան է, քան ապրանքների պահեստավորումը, վերանորոգումը կամ զեղչումը։ Շրջակա միջավայրի պաշտպանության խմբերը հույս ունեն, որ արգելքը կնվազեցնի թափոնները և գերարտադրությունը։
Արձագանքը արգելքին
Գերմանիայի մանրածախ առևտրի ֆեդերացիան (HDE) հայտարարել է, որ սպառողները կշահեն արգելքից, քանի որ ավելի շատ զեղչված հագուստ կվաճառվի խանութների, զեղչային շուկաների և երկրորդ ձեռքի ալիքների միջոցով։ Սակայն HDE-ի գործադիր տնօրեն Ստեֆան Գենտը նախազգուշացրել է, որ կանոնի փոփոխությունը մարտահրավեր կլինի բազմաթիվ խանութների համար։ «Ոչ բոլոր չվաճառված ապրանքները կարող են հեշտությամբ վերավաճառվել կամ նվիրաբերվել», – ասել է նա՝ պատճառաբանելով վնասված փաթեթավորումը, բարձր լոգիստիկ ծախսերը, պահանջարկի բացակայությունը կամ ապրանքների ցածր արժեքը։
Source: Original Article
