ԵՄ-ի ներքին գործերի նախարարների հանդիպումը և որոշումները
Եվրոպական Միության ներքին գործերի նախարարները, տեսակոնֆերանսի միջոցով անցկացված հանդիպումից հետո, համաձայնության են եկել ուժեղացնել արտաքին սահմանների անվտանգությունը։ Հանդիպումը կազմակերպվել էր՝ անդրադառնալու Շենգենյան ազատ տեղաշարժի գոտու անվտանգության հետ կապված մտահոգություններին, որոնք առաջացել էին այն բանից հետո, երբ մոտ 60,000 մարդ փորձել էր մուտք գործել իսպանական Սեուտա անկլավ։
Հանդիպման արդյունքներով հրապարակված հայտարարության մեջ նշվում է. «Կար ընդհանուր ըմբռնում միգրանտների մաքսանենգության ցանցերի դեմ անդադար պայքարը շարունակելու, վերադարձներն ուժեղացնելու, ԵՄ սահմաններն ամրապնդելու, երրորդ երկրների հետ խորը գործընկերություններ կառուցելու և կանխատեսումները բարելավելու անհրաժեշտության վերաբերյալ»։ Նախարարները նաև ընդգծել են, որ ճգնաժամային պահերին հաղորդակցությունը կարող է էլ ավելի ամրապնդվել ժամանակին համակարգման միջոցով և պետք է լինի ավելի հետևողական, հատկապես՝ արտաքին չարամիտ դերակատարների դեմ պայքարելու համար, որոնք զբաղվում են օտարերկրյա տեղեկատվության մանիպուլյացիայով և միջամտությամբ։
Խումբը համաձայնել է շտապ օգնություն տրամադրել Իսպանիային՝ սահմանային անվտանգությունն ամրապնդելու համար։
Ի՞նչ է տեղի ունեցել Սեուտայում
Սեուտայում տեղի ունեցած միջադեպը, երբ մոտ 60,000 մարդ, որոնցից հարյուրավորը անչափահասներ էին, փորձեցին հատել սահմանը, լուրջ մտահոգություններ առաջացրեց ԵՄ-ում։ Այս դեպքը հանգեցրեց ԵՄ անդամ պետությունների կենտրոնամետ աջ և աջակողմյան առաջնորդների կողմից Իսպանիայի ձախակողմյան վարչապետ Պեդրո Սանչեսի դեմ ուղղված քննադատությունների շարքի։ Որոշ երկրներ, ինչպիսիք են Իտալիան և Ֆինլանդիան, կոչ էին անում անհապաղ կասեցնել Իսպանիայի անդամակցությունը Շենգենյան համաձայնագրին։
Այնուամենայնիվ, ԵՄ-ի պաշտոնյաները և իրավապահ մարմինները հայտարարել են, որ սահմանային վերահսկողության խախտումը պայմանավորված էր սահմանին սպասող ապաստան հայցողներին տրված ապատեղեկատվությամբ։ Իշխանությունները նաև կասկածներ են հայտնել, որ մարդկանց թրաֆիքինգով զբաղվող խմբավորումները դիտավորյալ մոլորեցրել են պոտենցիալ միգրանտներին։
Իսպանական Սեուտա անկլավը գտնվում է Աֆրիկյան մայրցամաքում՝ մի կողմից սահմանակից է Մարոկկոյին, մյուս կողմից՝ ծովին։ Այն ենթարկվում է Շենգենյան մուտքի և ելքի սովորականից ավելի խիստ ընթացակարգերի, ինչպես նաև իսպանական մայրցամաք անցնող ուղևորների ինքնության ստուգումների։ Իսպանիան հաստատել է, որ հանգստյան օրերից ի վեր մոտ 60,000 մարդ վերադարձել է Մարոկկո, իսկ 2,500-ը դեռ գտնվում են Սեուտայում։
ԵՄ-ի ներքին գործերի նախարարների մեկնաբանությունները
«Ակնհայտ է, որ ոչ մի կերպ Շենգենյան գոտին չի վտանգվել այս ճգնաժամի ընթացքում», – հայտարարել է Իսպանիայի ներքին գործերի նախարար Ֆերնանդո Գրանդե-Մարլասկան՝ իր եվրոպացի գործընկերների հետ բանակցություններից հետո։ Նրա կարծիքին կողմ է արտահայտվել նաև Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նունյեսը՝ նշելով. «Մենք բոլորս համաձայնեցինք, որ Շենգենյան գոտին իրականում խնդիր չէր»։
Ներքին գործերի և միգրացիայի հարցերով եվրոպական հանձնակատար Մագնուս Բրունները հայտարարել է, որ հանդիպմանը «լիարժեք համերաշխություն կար Իսպանիայի հետ»։ Նա ավելացրել է, որ ԵՄ-ի Frontex գործակալության կողմից ապահովվող սահմանային անվտանգության ուժեղացումն արդեն գործում է Սեուտայում և «պատրաստ է ավելին անել»։ Նա հանդիպումը անվանել է «օգտակար հնարավորություն»՝ հաստատելու, որ ոչ ոք Սեուտայից չի տեղափոխվել մայրցամաք։
«Այս վերջին օրերը մեր եվրոպական դիմացկունության, մեր արտաքին սահմանների անվտանգության փորձություն էին», – ասել է Բրունները։ «Եվրոպան, կարծում եմ, հաստատապես հաջողությամբ հաղթահարել է այս փորձությունը»։
Հետագա քայլեր և մարտահրավերներ
Մինչ ԵՄ-ն հաստատում է իր հանձնառությունը սահմանային անվտանգության ամրապնդմանը և միգրանտների մաքսանենգության դեմ պայքարին, Սեուտայի միջադեպը բացահայտեց միգրացիոն ճգնաժամերի կառավարման բարդությունները և կոորդինացված մոտեցման անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, մարդկանց թրաֆիքինգով զբաղվող խմբավորումների դերը և ապատեղեկատվության տարածումը ընդգծում են ավելի արդյունավետ հաղորդակցության և տեղեկատվության փոխանակման կարևորությունը անդամ պետությունների միջև։
Բացի այդ, անչափահասների մեծ թիվը, որոնք ներգրավված էին Սեուտայի միջադեպում, ընդգծում է խոցելի խմբերի պաշտպանության և նրանց կարիքների բավարարման հատուկ մոտեցումների անհրաժեշտությունը։ ԵՄ-ի որոշումը՝ Իսպանիային շտապ օգնություն տրամադրելու վերաբերյալ, ցույց է տալիս, որ Միությունը պատրաստ է աջակցել իր անդամ պետություններին նման ճգնաժամային իրավիճակներում, սակայն երկարաժամկետ լուծումները պահանջում են համապարփակ ռազմավարություն՝ ինչպես սահմանների կառավարման, այնպես էլ միգրացիայի հիմքում ընկած պատճառների լուծման համար։
Այս իրադարձությունները նաև ընդգծում են երրորդ երկրների, մասնավորապես՝ Մարոկկոյի հետ գործընկերության կարևորությունը՝ միգրացիոն հոսքերը կառավարելու և անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարելու գործում։ Ապագա մարտահրավերները կպահանջեն շարունակական համագործակցություն, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխում և միասնական մոտեցում՝ Եվրոպայի արտաքին սահմանների անվտանգությունն ապահովելու համար։
