Ֆաքթ-չեք. Թրամփը չի հեռացվել Իսպանիայի Համաշխարհային գավաթի տոնական լուսանկարից

Ի՞նչ են պնդում սոցիալական ցանցերում

FIFA-ի Համաշխարհային գավաթի մրցաշարում Իսպանիայի հավաքականի հաղթանակից հետո սոցիալական ցանցերում արագորեն սկսեց տարածվել մի պնդում, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դիտավորյալ կտրվել կամ հեռացվել է Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից հրապարակված տոնական լուսանկարից: X (նախկինում Twitter) հարթակում հրապարակված գրառումներից մեկը, որն ուղեկցվում էր «Lol, Իսպանիան խմբագրել է Թրամփին լուսանկարից» ստորագրությամբ, ավելի քան 11 միլիոն դիտում գրանցեց կարճ ժամանակում:

Նման հայտարարությունները ծնեցին ենթադրություններ, որ Իսպանիայի ֆուտբոլային կառույցն արել է դա քաղաքական հիմնավորումներով՝ դրանով արտահայտելով բողոք ԱՄՆ ղեկավարության նկատմամբ: Այս ֆոնին հարց է ծագում՝ ի՞նչ է իրականում պատկերված լուսանկարում, և ար՞դյոք այն ենթարկվել է թվային մշակման:

Ի՞նչ է ցույց տալիս ստուգումը

Ըստ DW-ի փաստերի ստուգման բաժնի կատարած հետազոտության՝ պնդումն ամբողջությամբ կեղծ է: Լուսանկարը ոչ AI-ի օգնությամբ է ստեղծվել, ոչ էլ թվայնորեն փոփոխվել: Ինտերնետում հասանելի մի շարք ապացույցներ հերքում են շրջանառվող պնդումը:

Մրցաշարի ավարտական արարողությունից ուղիղ եթերով նկարահանված տեսանյութերում հստակ երևում է, որ Թրամփը ոտնակոխի վրա է կանգնած՝ Իսպանիայի հավաքականին FIFA-ի Համաշխարհային գավաթը հանձնելուց հետո: Նրա կողքին է FIFA-ի նախագահ Ջիանի Ինֆանտինոն: Տեսանյութի ընթացքում տեսանելի է, թե ինչպես է Ինֆանտինոն շարժվում դեպի ձախ, իսկ Թրամփը՝ ոտնակոխի աջ կողմ: Հետո Ինֆանտինոն, նկատելով, որ Թրամփը կրկին հայտնվել է կադրում, ձեռ է տալիս նրան՝ ըստ երևույթին ակնարկելով, որ խաղացողներին ավելի շատ տարածք տրամադրի:

Ինչու՞ Թրամփը տեսանելի չէ լուսանկարում

Հրատարակված լուսանկարը թեթևակի կտրված է, ինչի հետևանքով Թրամփն ու Ինֆանտինոն դուրս են մնացել կադրից: Ամենայն հավանականությամբ, լուսանկարիչը կամ խմբագիրը կտրել է լուսանկարը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելու Իսպանիայի հաղթական հավաքականի վրա: Բացի այդ, Թրամփն ի սկզբանե կանգնած էր բավականին հեռու՝ հիմնական խմբից, ինչն էլ իր դերն է խաղացել նրա անտեսանելիության հարցում:

Ավելին, նույն լուսանկարը հայտնաբերվել է Picture Alliance և Newscom լուսանկարային գործակալությունների արխիվներում, որոնք մրցաշարի ընթացքում ուղիղ են փոխանցել պատկերներ: Այս գործակալությունները, որոնք մասնագիտական հիմունքներով բաշխում են լրատվական լուսանկարներ, տրամադրել են ճիշտ նույն կադրը, ինչ Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան:

Reuters-ի այլ անկյունից արված լուսանկար

Նույն արարողությունից Reuters-ը հրապարակել է լուսանկար, սակայն՝ բոլորովին այլ հեռանկարից: Ավելի բարձր դիրքից արված այս կադրում հստակ երևում են ինչպես Թրամփը, այնպես էլ Ինֆանտինոն, որոնք կանգնած են հաղթական թիմի կողքին: Այս երկրորդ լուսանկարն էական ապացույց է, որ Թրամփն ֆիզիկապես ներկա է եղել տոնակատարությանը, ուղղակի դիտավայրի պատճառով հայտնվել է Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից ընտրված կադրից դուրս:

Եզրակացություն

Ամփոփելով՝ Թրամփի «հեռացման» մասին պնդումն ամբողջությամբ հիմնված է կտրված լուսանկարի սխալ մեկնաբանության վրա: Ոչ մի ապացույց չկա, որ Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան թվայնորեն փոփոխել կամ ջնջել է ԱՄՆ նախագահի կերպարը: Հիշատակված դեպքը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե ինչ արագությամբ կարող են կեղծ պնդումներն ու ապատեղեկատվությունը տարածվել սոցիալական ցանցերում՝ հատկապես բարձրապրոֆիլ իրադարձությունների շուրջ:

• Լուսանկարը կտրված է, ոչ թե թվայնորեն փոփոխված
• Թրամփն ֆիզիկապես ներկա է եղել տոնակատարությանը
• Պատկերն հասանելի է Picture Alliance և Newscom արխիվներում
• Reuters-ի կադրում Թրամփը հստակ տեսանելի է այլ հեռանկարից

Source: DW — Fact check: Trump wasn't edited out of Spain World Cup photo