Ֆուջիմորին գլխավորում է Պերուն՝ երկրաքաղաքական լարվածության պայմաններում
Հարավային Ամերիկայի խոշոր պետություններից մեկը՝ Պերուն, նոր քաղաքական գլուխ է ստացել. Քեյկո Ֆուջիմորին պաշտոնապես ստանձնեց երկրի նախագահի պաշտոնը՝ ուղեկցվելով մեծ ակնկալիքներով թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին ասպարեզում։ Նրա կառավարման մեկնարկը համընկնում է այն ժամանակաշրջանի հետ, երբ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև աճող մրցակցությունը Լատինական Ամերիկան վերածել է երկրաքաղաքական ազդեցության կարևոր ասպարեզի։
Ներքին խոստումներ. անվտանգություն և տնտեսական զարգացում
Ֆուջիմորին իր ընտրախոստումների կենտրոնում դրել է երկու հիմնական հարց՝ հասարակական անվտանգության ամրապնդումը և ներդրումների ներգրավումը։ Պերուն վերջին տարիներին տառապել է հանցավորության աճից, քաղաքական անկայունությունից ու տնտեսական դժվարություններից, ինչը բնակչության մի մեծ հատվածի շրջանում ստեղծել է փոփոխությունների պահանջ։
Նոր նախագահը հայտարարել է, որ կձգտի ստեղծել ներդրողների համար գրավիչ մթնոլորտ՝ հատկապես հանքարդյունաբերության ոլորտում, որտեղ Պերուն ունի համաշխարհային նշանակության պաշարներ։ Պղնձի, արծաթի և ոսկու արդյունահանման ոլորտը ավանդաբար կազմում է երկրի արտահանման ու պետական եկամուտների մեծ մասը։
Ներքին մարտահրավերներ
Հայտնի է, որ Ֆուջիմորին արդեն ունի ծանրաբեռնված քաղաքական պատմություն. նա նախկինում մի քանի անգամ եղել է դատական հետապնդումների թիրախ, ինչը ընդդիմության կողմից շարունակաբար բարձրաձայնվում է։ Քննադատները հարցականի տակ են դնում կառավարման թափանցիկությունն ու ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման հարցում նրա հավատարմությունը։ Այդուհանդերձ, կողմնակիցները կարծում են, որ Ֆուջիմորին ի վիճակի է երկիրը դուրս բերել ճգնաժամից՝ ուժեղ կառավարման ու կայուն տնտեսական քաղաքականության շնորհիվ։
Արտաքին քաղաքականություն. ԱՄՆ-Չինաստան հավասարակշռության դժվարին հաշիվ
Պերուի արտաքին քաղաքականության տեսանկյունից ամենամեծ մարտահրավերը մնում է ԱՄՆ-ի և Չինաստանի հետ հարաբերությունների կառավարումը։ Երկու տերությունները Լատինական Ամերիկայում ակտիվ ազդեցության պայքար են մղում, և Պերուն հայտնվել է այդ մրցակցության կիզակետում։
Չինաստանը Պերուի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է. չինական ընկերությունները մեծ ներդրումներ ունեն երկրի ենթակառուցվածքների ու հանքարդյունաբերության ոլորտներում։ Մյուս կողմից՝ ԱՄՆ-ն ավանդաբար ազդեցիկ ուժ է Լատինական Ամերիկայում և Պերուի հետ ունի ռազմավարական գործընկերության շրջանակ։
Տնտեսական կախվածություն Չինաստանից
Ըստ մասնագետների, Պերուի արտահանման ուղղությունների ավելի քան 30 տոկոսը բաժին է ընկնում Չինաստանին, ինչը Լիմայի համար Պեկինի հետ բարիդրացիական հարաբերությունների պահպանումն անհրաժեշտություն է դարձնում։ Այդ ֆոնին ԱՄՆ-ն ճնշում է գործադրում Լատինական Ամերիկայի երկրների վրա՝ նրանց չինական ներդրումներից ու ենթակառուցվածքային ծրագրերից հեռու պահելու համար, մասնավորապես «Գոտի և ուղի» նախաձեռնության շրջանակներում։
Այս կոնտեքստում Ֆուջիմորիի կառավարության առջև ծառանում է բարդ դիվանագիտական խնդիր՝ ինչպես ապահովել ԱՄՆ-ի հետ ռազմավարական հարաբերությունների կայունությունը՝ առանց վնասելու Չինաստանի հետ տնտեսական կապերին։
Տարածաշրջանային համատեքստ
Պերուի նոր ղեկավարության ձևավորումն ընթանում է Լատինական Ամերիկայի ավելի լայն քաղաքական վերախմբավորումների ֆոնին։ Վերջին տարիներին մայրցամաքի մի շարք երկրներ ձախ թևի կառավարություններ են ձևավորել, ինչն ամերիկյան ազդեցության ավանդական ոլորտում փոփոխություններ է բերում։ Ֆուջիմորիի՝ որպես աջ-կենտրոն քաղաքական ուժի ներկայացուցչի հաղթանակը Վաշինգտոնի կողմից կարող է ընկալվել դրական ազդակ, սակայն Լիմայի գործողությունները ի վերջո կձևավորվեն երկրի ազգային շահերի հիման վրա։
Դիտորդները նշում են, որ ցանկացած նախագահ, անկախ գաղափարախոսական կողմնորոշումից, ստիպված կլինի հաշվի առնել Չինաստանի տնտեսական ծանրությունը՝ այն պարզ պատճառով, որ երկու երկրների առևտրատնտեսական փոխկախվածությունն արդեն չափազանց խոր է։
Ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում
Վերլուծաբանները կարծում են, որ Ֆուջիմորիի կառավարման առաջին ամիսները ցույց կտան, թե արդյոք նա կկարողանա կատարել ներքին ռեֆորմների բեռը՝ միաժամանակ հմտորեն նավարկելով արտաքին ճնշումների մեջ։ Ներդրողների վստահության վերականգնումը, հասարակական անկարգությունների կրճատումն ու ամուր դիվանագիտական ուղու ձևավորումն այն հիմնական ցուցանիշներն են, որոնցով կգնահատվի նոր վարչակազմի արդյունավետությունը։
Պերուն ունի ոչ միայն բնական հարստություններ, այլև ռազմավարական աշխարհագրական դիրք, ինչը նրան դարձնում է Լատինական Ամերիկայի ամենաշատ ուշադրությանն արժանի երկրներից մեկը։ Ֆուջիմորիի ղեկավարության ներքո ձևավորվելիք արտաքին ու ներքին քաղաքականությունը կազդի ոչ միայն Պերուի, այլև ողջ տարածաշրջանի ապագայի վրա։
Աղբյուր՝ DW
