Աֆղանստանում հեղեղները մարդկային ու նյութական մեծ կորուստներ են պատճառել
Աֆղանստանի հյուսիս-արևելքում գտնվող Նուրիստան նահանգը ծանր հեղեղումների է ենթարկվել, որոնց հետևանքով կյանքը կտրել է առնվազն 20 մարդ, իսկ ավելի քան 80 հոգի ստացել են տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Հանկարծակի ջրհեղեղները, որոնք հատկապես բնորոշ են լեռնային շրջաններին, այս անգամ ամենածանր հետևանքներն ունեցան Պարուն քաղաքի համար՝ ավերելով բնակելի շենքեր, ենթակառուցվածքներ և ճանապարհներ։
Պարուն քաղաքը ամենից շատ է տուժել
Նուրիստանի վարչական կենտրոն Պարուն քաղաքը հայտնվել է ջրի տակ՝ ջրհեղեղի ամբողջ հզորությունն ստանձնելով իր վրա։ Փրկարարական ծառայությունները և տեղական իշխանությունները տեղեկություններ են հաղորդել կողմնակի ոչ մի ենթակառուցվածք գործնականում չունեցող հեռավոր բնակավայրերի ամբողջական հեղեղման մասին։ Տուժածների թիվը կարող է ավելանալ, քանի որ որոնողական-փրկարարական աշխատանքները դեռ ամբողջությամբ ավարտված չեն, իսկ ահռելի ծավալների ջուրն ու ճանապարհների վնասվածությունն էականորեն բարդացնում են փրկարարների աշխատանքը։
Ենթակառուցվածքների բացակայությունը սրում է իրավիճակը
Փորձագետները նշում են, որ Աֆղանստանի բնական աղետների հանդեպ բարձր խոցելիությունը պայմանավորված է մի քանի գործոնների համատեղ ազդեցությամբ։ Երկրի ենթակառուցվածքների ծայրահեղ անբավարար վիճակը, տնտեսական ճգնաժամը, ինչպես նաև կլիմայի փոփոխությունն ու ջերմաստիճանի բարձրացումից պայմանավորված ավելի ծայրահեղ եղանակային երևույթները վերածում են ամեն մի բնական աղետ՝ հումանիտար կատաստրոֆայի։
Աֆղանստանը վաղուց արդեն ճանաչվել է կլիմայի փոփոխության ամենաախոցելի երկրներից մեկը, չնայած նրան, որ ինքը թողնում է ածխածնի նվազագույն հետք։ Ըստ կլիմայի հետազոտողների՝ բնական աղետների հաճախականությունն ու ուժգնությունն այս տարածաշրջանում վերջին տասնամյակների ընթացքում նկատելիորեն ավելացել է, ինչն անհամաչափ կերպով ազդում է արդեն իսկ խոցելի բնակչության վրա։
Հումանիտար վիճակը մտահոգություն է առաջացնում
Աֆղանստանում 2021 թվականից ի վեր, Թալիբանի իշխանության գալուց հետո, միջազգային հումանիտար օգնությունն էականորեն կրճատվել է, ինչն ևս ծանրացնում է երկրի՝ բնական աղետներին արձագանքելու կարողությունը։ Բազմաթիվ հումանիտար կազմակերպություններ կամ ամբողջությամբ դուրս են եկել Աֆղանստանից, կամ կրճատել իրենց գործունեությունը՝ երկիրը թողնելով ռեսուրսների ծայրահեղ պակասի մեջ։
Ենթակառուցվածքների բացակայությունն ու կլիմայի փոփոխությունը երկիրը դարձնում են բնական աղետների հանդեպ հատկապես խոցելի։
Նուրիստանը, որն ի սկզբանե դժվարամատչելի լեռնային շրջան է, ունի չափազանց սահմանափակ կապ արտաքին աշխարհի հետ, ինչն էլ ավելի է բարդացնում արտաքին օգնության հասցնելը տուժածներին։ Ճանապարհների մեծ մասը կամ ամբողջությամբ ոչնչացվել, կամ անանցանելի է դարձել ջրհեղեղի հետևանքով, և այդ պայմաններում արագ արձագանքելու հնարավորությունը ծայրահեղ սահմանափակ է։
Հեղեղումները Աֆղանստանում տարածված երևույթ են
Աֆղանստանում հեղեղումների մասին տեղեկություններ գրեթե ամեն տարի են հնչում՝ հատկապես գարնան և ամռան ամիսներին, երբ ձնհալն ու անձրևները միաժամանակ մեծ քանակությամբ ջուր են ուղարկում դեպի ցածրադիր շրջաններ։ Վերջին տարիներին ջրհեղեղների մասշտաբները, ըստ փրկարարների ու կլիմայի մասնագետների, ակնհայտ աճ են արձանագրել։
2024 թվականին ևս Աֆղանստանն ականատես եղավ հզոր հեղեղումների, որոնք հարյուրավոր կյանքեր խլեցին ու ավերեցին բազմաթիվ բնակավայրեր՝ ցույց տալով, որ իրավիճակը կարգավորելու համար անհրաժեշտ կառուցվածքային փոփոխություններ երկրում մինչ այժմ չեն կատարվել։
Միջազգային հանրությունը կոչ է արվում ուժեղացնել հումանիտար ներգրավվածությունը Աֆղանստանում՝ առնվազն բնական աղետների արձագանքման ոլորտում, անկախ քաղաքական հաշվարկներից, քանի որ ամեն հապաղում ուղղակիորեն ազդում է հազարավոր խոցելի մարդկանց կյանքի վրա։
Source: DW - Afghanistan: Deadly flash floods hit Nuristan province
