Հարձակում Սվաթ հովտում
2026 թվականի օգոստոսի 2-ին Պակիստանի հյուսիսարևմտյան Սվաթ հովտի Կաբալ քաղաքում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձության ժամանակ մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն՝ սպանելով 14 մարդու և վիրավորելով տասնյակ ուրիշների։ Զոհվածների թվում են հինգ ոստիկանական աշխատակիցներ։ Հարձակման թիրախում եղել են հակամարտական ցուցարարները, ովքեր հավաքվել էին տեղական ոստիկանական բաժանմունքի մոտ՝ բողոքելու տարածաշրջանում աճող զինյալների բռնությունների և քաղաքացիներին պաշտպանելու պետության անկարողության դեմ։
Ցուցարարները մեղադրել են իշխանություններին զինյալների դեմ վճռական գործողություններ չձեռնարկելու մեջ՝ հայտարարելով, որ բնակիչները ցանկանում են ապրել առանց վախի՝ տարիներ շարունակ տեղի ունեցող ավերիչ բռնություններից հետո։ Այս տարածքը հայտնի է նաև որպես Նոբելյան մրցանակակիր Մալալա Յուսուֆզայի հայրենիքը, ով 2012 թվականին այնտեղ գնդակահարվել էր Թալիբանի զինյալի կողմից։
Հարյուրավոր մարդիկ էին հավաքվել ցույցին, և սոցիալական մեդիայի տեսանյութերում երևում է, թե ինչպես է բանախոսը խոսքի մեջտեղում ընդհատվում պայթյունի հետևանքով, ինչը խուճապ է առաջացնում ցուցարարների շրջանում։ Տեղի ոստիկանության պաշտոնյան հայտնել է, որ մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն, երբ նրան խնդրել են խուզարկել ոստիկանական բաժանմունքի դիմաց։ Հանցագործության համար որևէ խմբավորում պատասխանատվություն չի ստանձնել։
Քաղաքական արձագանք և աճող անվտանգության մարտահրավերներ
Պակիստանի նախագահ Ասիֆ Ալի Զարդարին և վարչապետ Շահբազ Շարիֆը դատապարտել են հարձակումը։ Նախագահ Զարդարին հայտարարել է, որ «ահաբեկիչները երբեք չեն հաջողի իրենց չարամիտ ջանքերում՝ վնասելու խաղաղությանը, ազգային միասնությանը և պետության իշխանությանը»։
Պակիստանը վերջին շրջանում բախվել է զինյալների հարձակումների աճին, որոնցից շատերը թիրախավորում են ոստիկանությանը և անվտանգության ուժերին։ Սվաթ հովիտը 2007-ից 2009 թվականներին եղել է Թալիբանի հենակետը, մինչև Պակիստանի բանակը դուրս է մղել իսլամիստներին և վերահաստատել կառավարության վերահսկողությունը տարածքի նկատմամբ։ Սակայն կրոնական զինյալները վերջերս կրկին ակտիվացել են, հատկապես Պակիստանյան Թալիբանը, որը հայտնի է որպես Թեհրիք-ի-Թալիբան Պակիստան (TTP)։
TTP-ի ազդեցությունը և տարածաշրջանային լարվածությունը
TTP-ն առանձին կազմակերպություն է, սակայն դաշնակից է Աֆղանստանի Թալիբանի կառավարիչների հետ և լարվածության աղբյուր է հարևան երկրների միջև։ Պակիստանը պնդում է, որ TTP-ն և այլ զինյալ խմբավորումներ հարձակումներ են իրականացնում երկրում՝ Աֆղանստանի Թալիբանի կառավարիչների աջակցությամբ։ Պակիստանը խոստացել է շարունակել թիրախավորել TTP-ին և նրա աջակցության ցանցը։
Այս իրադարձությունները ընդգծում են Պակիստանի առջև ծառացած անվտանգության լուրջ մարտահրավերները, հատկապես այն տարածաշրջաններում, որոնք նախկինում եղել են զինյալների վերահսկողության տակ։ Կառավարության ջանքերը՝ վերականգնելու կայունությունն ու անվտանգությունը, բախվում են զինյալ խմբավորումների կողմից շարունակվող դիմադրությանը, որոնք ձգտում են խաթարել պետական իշխանությունը և տարածել իրենց գաղափարախոսությունը։ Քաղաքացիական բնակչությունը մնում է այս հակամարտության ամենամեծ տուժողը, քանի որ նրանք բախվում են բռնության մշտական սպառնալիքին և իրենց կյանքի անվտանգության անորոշությանը։
Միջազգային հանրությունը շարունակում է մտահոգություն հայտնել Պակիստանում և Աֆղանստանի սահմանային տարածքներում տիրող իրավիճակի կապակցությամբ, քանի որ տարածաշրջանային անկայունությունը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ համաշխարհային անվտանգության համար։ Պակիստանը շարունակում է պայքարել ահաբեկչության դեմ՝ փորձելով պաշտպանել իր քաղաքացիներին և ապահովել երկրի կայունությունը։ Այս հարձակումը հերթական հիշեցումն է այն մշտական սպառնալիքի մասին, որը ներկայացնում են զինյալ խմբավորումները տարածաշրջանում։
