Ռուս դասալիքները Գերմանիայում ապաստանի համար պայքարում են
Ռուսաստանի զինված ուժերից փախած զինծառայողները Գերմանիայում ապաստան ստանալու ճանապարհին բազմաթիվ խոչընդոտների են հանդիպում, չնայած ռուսական բանակի ներսում բռնությունների, ֆիզիկական և հոգեբանական բռնի վերաբերմունքի մասին բազմաթիվ վկայություններին։ Գերմանիայի իշխանությունները ապաստանի դիմումների ճնշող մեծամասնությունը մերժում են, ինչն անպաշտպան վիճակի մեջ է դնում փախստականների կատեգորիայի ռուս ռազմական ծառայողներին։
Երիտասարդ ռուսի պատմությունը
DW-ն զրուցել է մի երիտասարդ ռուս տղամարդու հետ, ով ռուսական բանակից դասալքությունից հետո Գերմանիա է ժամանել՝ ապաստան հայցելու նպատակով։ Նա խոստովանել է, որ իրեն վախ է պատում հետ ուղարկվելու հեռանկարից, քանի որ Ռուսաստան վերադառնալու դեպքում կնկատվի ռազմական ծառայությունից խուսափելու համար և կուղղվի ռազմաճակատ։ Նրա պատմությունը բնորոշ է հազարավոր այն ռուս զինծառայողների ճակատագրին, ովքեր Ուկրաինայում ռուսական ռազմական գործողությունների մեկնարկից ի վեր երկրից փախչել են։
«Ես չեմ կամենում սպանել և չեմ կամենում սպանված լինել,» — ասել է երիտասարդը՝ խնդրելով չհրապարակել իր անունը անվտանգության նկատառումներով։ Նա ավելացրել է, որ ռուսական բանակում ծառայող շատ երիտասարդներ կռվի դաշտ են ուղղվում՝ առանց պատշաճ մարզման և անհրաժեշտ ռազմական հագեցածության։
Ապաստանի գործընթացի բարդությունները
Գերմանիայում ռուս դասալիքների ապաստանի դիմումների մերժման բարձր տոկոսն առաջ է բերում մի կարևոր հարց. ի՞նչ ճակատագիր է սպասվում այն անձանց, ովքեր ռուսական բանակից փախչելու պատճառով Ռուսաստանում քրեական հետապնդման են ենթարկվելու։ Գերմանիայի Ֆեդերալ միգրացիայի և փախստականների գրասենյակը (BAMF) ըստ հայտնի աղբյուրների հաղորդած տեղեկությունների, հաճախ եզրակացնում է, որ ռուս դասալիքները երկրի ամբողջ տարածքում հետապնդման ենթարկվելու ողջամիտ վտանգի չեն կանգնի, ինչն ապաստան տրամադրելու հիմք չի ստեղծում։
Սակայն մարդու իրավունքների կազմակերպությունները, ինչպես նաև փախստականների հարցերով զբաղվող իրավաբանները, վիճարկում են այս մոտեցումը։ Նրանք պնդում են, որ Ռուսաստանում ռազմական ծառայությունից հրաժարվելը գնալով ավելի ծանր պատժով է սպառնում, հատկապես Ուկրաինայում ռազմական գործողությունների ընթացքում ընդունված օրենսդրական փոփոխություններից հետո, որոնք դասալքության, ռազմական ծառայությունից բացակայության և հրամաններ չկատարելու դեպքում ուժեղացված պատժատեսակներ են սահմանել։
Ռուսաստանի ներսում ռազմական հանցագործությունների վկայություններ
Ռուսաստանի բանակում կատարվող բռնությունների ու խոշտանգումների մասին հաղորդումները, որոնք ռուս զինծառայողներ հրապարակայնացրել են, վկայում են սարսափելի պայմանների մասին։ Մի շարք դեպքերում հաղորդվել է, որ ռուս զինծառայողներ հրամայվել է առաջ գնան ռազմաճակատ՝ կա՛մ «ֆիլտրացիոն» գործընթացների, կա՛մ բուն ռազմական ստորաբաժանումների կողմից ֆիզիկական հարկադրանքի ենթարկվելու սպառնալիքի ներքո։
Այս ամենի ֆոնին Գերմանիայում ռուս դասալիքների ապաստանի հայտերի ողջամիտ վերաբերմունքի հարցը բաց է մնում՝ մնալով քաղաքական ու իրավական բուռն բանավեճի առարկա։
Եվրոպայի դիրքորոշումը
Ռուս դասալիքների նկատմամբ Գերմանիայի ու Եվրոպայի ավելի լայն մոտեցումը տարբերվում է երկրից երկիր։ Մի շարք Եվրոպական երկրներ ավելի մեծ ճկունություն են ցուցաբերել ռուս ռազմական ծառայողների ապաստանի դիմումների քննության հարցում, մինչդեռ մյուսներն ավելի խստորեն են կիրառում ապաստանի տրամադրման ստանդարտ չափանիշները։
Փախստականների հարցերով եվրոպական կազմակերպությունները կոչ են անում Գերմանիային ու մյուս երկրներին ռուս դասալիքների գործերը ավելի մանրամասն ուսումնասիրել և հաշվի առնել Ռուսաստանում ռազմական ծառայությունից խուսափելու հետ կապված ռիսկերի ու հնարավոր հետևանքների ամբողջ համատեքստը։ Ըստ նրանց՝ Ռուսաստանի ռազմական և իրավական համակարգում վերջին ժամանակահատվածում կատարված փոփոխությունները պարտադիր պետք է ազդեն ապաստանի կարգավիճակի որոշման վրա։
Ո՞ւր կարող են գնալ դասալիքները
Գերմանիայից մերժում ստացած ռուս դասալիքները հաճախ անորոշ վիճակում են հայտնվում։ Նրանցից մի մասը Եվրոպայի ուրիշ երկրներ է ուղղվում՝ ապաստան հայցելու հույսով, մյուսները ժամանակավոր կացության կարգավիճակ ստանալու համար հնարավորություններ են փնտրում։ Ռուսաստան վերադառնալն ակնհայտ ռիսկ է ներկայացնում, ուստի ոմանք ապօրինի ճանապարհով շարունակում են Եվրոպայում մնալ՝ ենթարկվելով արտաքսման վտանգի։
Ռուս դասալիքների հարցն ավելի ու ավելի բարդ կերպ է հատվում Ուկրաինայի պատերազմի, մարդու իրավունքների, ինչպես նաև Եվրոպայի միգրացիոն քաղաքականության ու ազգային անվտանգության հետ կապված ավելի լայն հարցերի հետ։ Ինչ վերաբերում է Գերմանիային, ապա իրավաբանական, հումանիտար և աշխարհաքաղաքական հաշվարկների միջև հավասարակշռությունը գտնելու պատասխանատվությունն ամբողջությամբ ընկնում է գերմանական իրավական ու կառավարական համակարգի ուսերին։
Աղբյուր՝ DW
