Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև լարվածության աճը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական շրջափակումը կշարունակվի այնքան ժար, մինչև Իրանը կամ համաձայնության գա, կամ «լիակատար հանձնվի»։ Այս հայտարարությունը հնչել է Մերձավոր Արևելքում շարունակվող լարվածության ֆոնին, որը պայմանավորված է Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև առկա հակամարտությամբ։ Թրամփը նշել է, որ ինքը հրաժարվել է Իրանի դեմ նոր հարվածներից Կատարի, Սաուդյան Արաբիայի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների կոչերից հետո։
Հորմուզի նեղուցի շուրջ զարգացումները
Իրանը և Օմանը նախատեսում են նոր երթուղի ստեղծել Հորմուզի նեղուցով անցնող նավերի համար։ Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղաին հայտարարել է, որ երկիրը բանակցություններ է վարում Օմանի հետ ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցում համատեղ ժամանակավոր նավագնացության միջանցք ստեղծելու շուրջ։ Պետական լրատվական գործակալություն IRNA-ի փոխանցմամբ, գաղափարը կներառի շրջանաձև երթուղի՝ մինչև վերջնական պայմանավորվածության ձեռքբերումը։ Ըստ ծրագրի, տանկերները կամ բեռնատար նավերը Հորմուզի նեղուց կմտնեն հյուսիսային երթուղով՝ Իրանի տարածքային ջրերով։ Իրանի կամ արաբական ծոցի պորտեր այցելելուց հետո, նավերը կվերադառնան հարավային երթուղով՝ Օմանի տարածքային ջրերով։
Մինչդեռ, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը քննադատել է Իրանին՝ Օմանի հետ ուղղակիորեն Հորմուզի նեղուցի խնդրի լուծման շուրջ աշխատելու համար։ Թրամփը իր Truth Social հարթակում գրել է, որ «Իրանի ղեկավարությունը աներևակայելիորեն կեղծավոր է։ Նրանք հանդիպում են խնդրում, ոմանք կասեն՝ «աղաչում», բանակցությունները սկսվում են, և նրանք բացահայտորեն ու հպարտորեն ասում են, որ ոչ մի քննարկում չեն վարում, և որ իրենք միայն «Օմանի» հետ են գործ ունենում»։ Թրամփը պնդել է, որ Հորմուզի նեղուցը «արդեն ամբողջությամբ վերահսկվում է Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ուժերի կողմից» և իր կողմից սահմանված շրջափակումով։ Նա նաև կրկին խոստացել է, որ Իրանը միջուկային զենք չի ձեռք բերի։
Իրանի կողմից բանակցությունների հերքումը
Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը հերքել է, որ ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններ են ընթանում։ Նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղաին հայտարարել է, որ «մենք ներկայումս չենք բանակցում Միացյալ Նահանգների հետ։ Մեր բանակցությունները Օմանի հետ են՝ Հորմուզի նեղուցով անցում ապահովելու համար»։ Նա հավելել է, որ Օմանի հետ գործարքը բավարար չի լինի նեղուցը առևտրային նավագնացության համար վերաբացելու համար, քանի որ իրավիճակը անփոփոխ կմնա, եթե ԱՄՆ-ը շարունակի իր «ագրեսիան»։
Բեռնատար նավի միջադեպը Օմանի ափերի մոտ
Միացյալ Թագավորության ծովային առևտրային գործողությունների (UKMTO) գործակալությունը հայտնել է Օմանի ափերի մոտ տեղի ունեցած միջադեպի մասին։ Զեկույցում նշվում է, որ միջադեպը տեղի է ունեցել Օմանի Ալ Խասաբից 20 ծովային մղոն հյուսիս-արևելք։ «Բեռնատար նավը VHF 16 ռադիոալիքով հայտարարել է, որ իրեն հարվածել է անհայտ արկ», – հայտնել է UKMTO-ն X-ում՝ հավելելով, որ իշխանությունները ուսումնասիրում են միջադեպը։
Թրամփի սպառնալիքները և «Խաղաղության խորհրդի» հայտարարությունը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի հետ բանակցությունները շարունակվում են՝ հավելելով, որ Իսլամական Հանրապետությունը կանգնած է «գլխատումից առաջ վերջին հնարավորության» առջև։ Թրամփը Սպիտակ տանը լրագրողներին ասել է, որ համաձայնել է շարունակել բանակցությունները Իրանի հետ Սաուդյան Արաբիայի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Կատարի և այլ երկրների խնդրանքով։ Սակայն Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը մինչ այժմ հերքել է, որ Վաշինգտոնի հետ բանակցություններ են ընթանում։
Միաժամանակ, Դոնալդ Թրամփի «Խաղաղության խորհուրդը» հայտարարել է, որ Գազայից իսրայելական զորքերի դուրսբերումը հնարավոր է միայն «Համաս» զինյալ խմբավորման «լիակատար» զինաթափման դեպքում։ Խորհուրդը այս հայտարարությունը արել է X սոցիալական մեդիա հարթակում՝ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի հետ հանդիպումից հետո։
Իրանում լրտեսության համար մահապատիժներ
Իրանը հայտարարել է, որ երկու տղամարդու է մահապատժի ենթարկել այն բանից հետո, երբ նրանք մեղավոր են ճանաչվել Իսրայելի օգտին լրտեսության մեջ։ Սա Թեհրանի կողմից լրտեսության մեղադրանքներով իրականացված մահապատիժների շարքի վերջին դեպքն է՝ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հետ պատերազմի սկզբից ի վեր։ Իրանի դատական համակարգի լրատվամիջոց Mizan-ը հայտնել է, որ «Օմիդ Բեհզադը և Պուրիա Սաֆվաթը այսօր առավոտյան կախաղան են բարձրացվել զգայուն ռազմական և անվտանգության օբյեկտների կոորդինատները Մոսադի գործակալներին փոխանցելու համար»։
Նավթի գների անկումը
Նավթի գները կտրուկ անկում են ապրել ասիական առևտրի վաղ փուլում այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց Իրանի հետ նոր բանակցությունների մասին՝ ուղղված Մերձավոր Արևելքի հակամարտության դադարեցմանը և Հորմուզի նեղուցի վերաբացմանը։ Սեպտեմբերյան մատակարարումների Brent տեսակի նավթի գինը վաղ առևտրում իջել է ավելի քան 6%-ով՝ հասնելով մեկ բարելի դիմաց 82.41 դոլարի։ Հակամարտությունը խաթարել է էներգետիկ շուկաները և փաստացի փակել Հորմուզի նեղուցը՝ համաշխարհային նավթի և գազի առաքումների համար առանցքային երթուղին։
Սաուդյան նավթի շարժը Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով
Երկու տանկեր՝ սաուդյան հում նավթով, հաջողությամբ անցել են Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով հանգստյան օրերին՝ չնայած անվտանգության մտահոգություններին և Եմենի հութիների կողմից Սաուդյան Արաբիայի դեմ հայտարարված ծովային էմբարգոյին։ Առաքման տվյալները ցույց են տվել, որ ջրային ճանապարհով երթևեկությունը կտրուկ նվազել է անվտանգության բարձր ռիսկերի պատճառով։ Տանկերները՝ «Լեսբոս» և «Դեշ Վայբհավ», անցել են իրենց ավտոմատ նույնականացման համակարգերը (AIS) անջատված վիճակում։ Միասին նրանք տեղափոխում էին մոտ երեք միլիոն բարել սաուդյան նավթ։
