ԱՄՆ-ԵՄ առևտրային լարվածություն. Թրամփի արձագանքը տեխնոլոգիական տուգանքներին
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է Եվրոպական միության (ԵՄ) դեմ մաքսատուրքերի հետաքննություն սկսելու մտադրության մասին։ Այս քայլը դիտվում է որպես արձագանք ամերիկյան խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների նկատմամբ ԵՄ-ի կողմից կիրառվող տուգանքներին։ Նախագահ Թրամփը մասնավորապես հիշատակել է Google-ի դեմ վերջին դատավարությունը, որը ընկերությունը պարտվել է, ինչպես նաև նախկինում կիրառված այլ տուգանքները։ Այս զարգացումը նշան է ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև առևտրային հարաբերություններում պոտենցիալ նոր լարվածության։
Տեխնոլոգիական ընկերությունների նկատմամբ ԵՄ-ի վերաբերմունքը
Եվրոպական միությունը վերջին տարիներին ուշադիր հետևում է խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների, այդ թվում՝ ամերիկյան հսկաների, շուկայական դիրքերին և գործունեությանը։ ԵՄ կարգավորող մարմինները բազմիցս մտահոգություն են հայտնել մրցակցային օրենսդրության հնարավոր խախտումների, տվյալների գաղտնիության և հարկային պրակտիկաների վերաբերյալ։ Այս մտահոգությունները հանգեցրել են մի շարք հետաքննությունների և զգալի տուգանքների կիրառմանը։ Google-ի դեմ վերջին որոշումը, որի արդյունքում ընկերությունը պարտվել է դատավարությունը, հերթական օրինակն է ԵՄ-ի վճռականության՝ պարտադրելու իր կանոնները թվային շուկայում։ ԵՄ-ն պնդում է, որ այս գործողություններն անհրաժեշտ են արդար մրցակցությունը պահպանելու և սպառողների շահերը պաշտպանելու համար։
Թրամփի քաղաքականությունն ու առևտրային հակամարտությունները
Նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հայտնի է իր «Ամերիկան առաջինը» քաղաքականությամբ, որը հաճախ արտահայտվել է առևտրային հարցերում կոշտ դիրքորոշմամբ։ Թրամփը նախկինում ևս սպառնացել և կիրառել է մաքսատուրքեր տարբեր երկրների, այդ թվում՝ Չինաստանի և ԵՄ որոշ անդամների դեմ, հիմնականում առևտրային անհավասարակշռությունը շտկելու կամ ամերիկյան արդյունաբերությունը պաշտպանելու նպատակով։ Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերությունների նկատմամբ ԵՄ-ի կողմից կիրառվող տուգանքները Թրամփի կողմից դիտվում են որպես ամերիկյան բիզնեսի անարդար թիրախավորում, ինչը, նրա կարծիքով, պահանջում է պատասխան գործողություններ։ Այս մոտեցումը համահունչ է նրա ընդհանուր տնտեսական քաղաքականությանը, որն ուղղված է ԱՄՆ-ի շահերի պաշտպանությանը միջազգային ասպարեզում։
Մաքսատուրքերի հետաքննության հնարավոր հետևանքները
Մաքսատուրքերի հետաքննության սկիզբը կարող է զգալի հետևանքներ ունենալ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև առևտրային հարաբերությունների համար։ Նման հետաքննությունը սովորաբար նախորդում է մաքսատուրքերի կիրառմանը, ինչը կարող է հանգեցնել երկու կողմերի համար էլ տնտեսական բացասական հետևանքների։ ԵՄ-ն, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանի հակաքայլերով, ինչը կարող է սրել առևտրային հակամարտությունը և վնասել համաշխարհային տնտեսությանը, որն արդեն իսկ բախվում է բազմաթիվ մարտահրավերների։ Փորձագետները մտահոգություն են հայտնում, որ նման էսկալացիան կարող է խաթարել միջազգային առևտրի կայունությունը և ստեղծել անորոշություն բիզնեսի համար։ Բացի տնտեսական հետևանքներից, սա կարող է նաև բացասաբար անդրադառնալ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների վրա։
ԵՄ-ի դիրքորոշումը և հնարավոր արձագանքը
Եվրոպական միությունը հետևողականորեն պաշտպանել է իր կարգավորող գործողությունները՝ պնդելով, որ դրանք ուղղված են արդար մրցակցության և սպառողների պաշտպանության ապահովմանը՝ անկախ ընկերությունների ծագումից։ ԵՄ-ի պաշտոնյաները հաճախ են ընդգծել, որ իրենց օրենքները կիրառվում են բոլոր ընկերությունների նկատմամբ հավասարապես։ Եթե ԱՄՆ-ն շարունակի մաքսատուրքերի սպառնալիքները, ԵՄ-ն, ամենայն հավանականությամբ, կհաստատի, որ իր գործողությունները համահունչ են միջազգային առևտրային կանոններին և կպատրաստվի պատասխան միջոցներ ձեռնարկել՝ պաշտպանելու իր տնտեսական շահերը։ Այս իրավիճակը ցույց է տալիս տնտեսական ազգայնականության և գլոբալիզացիայի միջև շարունակվող լարվածությունը։
Առաջիկա զարգացումները և համաշխարհային առևտրի ապագան
Սպասվում է, որ մաքսատուրքերի հետաքննության գործընթացը կտևի որոշակի ժամանակ և կներառի բանակցություններ և քննարկումներ։ Այս շրջանը կարևոր կլինի երկու կողմերի համար՝ գնահատելու իրենց դիրքորոշումները և հնարավոր հետևանքները։ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև առևտրային հարաբերությունների ապագան կախված կլինի այն բանից, թե ինչպես կզարգանան այս բանակցությունները։ Համաշխարհային տնտեսությունը, որը դեռևս վերականգնվում է վերջին տարիների մարտահրավերներից, ուշադիր կհետևի այս զարգացումներին, քանի որ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի միջև առևտրային հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն համաշխարհային կայունության համար։
Source: Original Article