Թուրքիայի ընդդիմության նախկին առաջնորդը նոր կուսակցություն է ստեղծում՝ խորացնելով քաղաքական պառակտումը
Թուրքիայի գլխավոր ընդդիմադիր կուսակցության՝ Ժողովրդահանրապետական կուսակցության (ԺՀԿ) նախկին առաջնորդ Օզգյուր Օզելը հայտարարել է նոր քաղաքական կուսակցություն ստեղծելու իր մտադրության մասին։ Այս քայլը տեղի է ունենում ԺՀԿ-ի ներսում ամիսներ շարունակվող ներքին լարվածությունից և ղեկավարության շուրջ բուռն վեճերից հետո՝ սպառնալով պատմական պառակտումով թուրքական քաղաքական դաշտում։ Օզելի հայտարարությունը զգալի արձագանք է գտել, քանի որ նրա կողմնակիցները սպասում են նոր քաղաքական ուժի ստեղծմանը, որը կփորձի հակակշռել նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի իշխանությանը։
Հրաժարական և նոր սկիզբ
Երեքշաբթի օրը Օզգյուր Օզելը հայտարարեց Ժողովրդահանրապետական կուսակցությունից հրաժարական տալու և նոր քաղաքական կուսակցություն ստեղծելու իր որոշման մասին։ Ազգային մեծ ժողովում ավելի քան 80 ԺՀԿ-ի պատգամավորների առջև ելույթ ունենալիս Օզելը նշեց. «Այսօր մենք գտնվում ենք տխուր բաժանման շեմին, որը դարձել է անխուսափելի և որի ժամանակը եկել է։ Այնուամենայնիվ, մենք ցանկանում ենք ժողովրդին տեղեկացնել, որ մենք նոր սկզբի հույս ենք կրում»։ Նրա խոսքերը արժանացան պատգամավորների բուռն ծափահարություններին, ինչը ցույց է տալիս նրա նկատմամբ զգալի աջակցությունը։
Օզելի հեռացումը ԺՀԿ-ի ղեկավարի պաշտոնից տեղի ունեցավ դատարանի որոշմամբ մայիսին, որով նախկին առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն վերականգնվեց որպես ժամանակավոր ղեկավար։ Այս որոշումը խորացրեց տարաձայնությունները Օզելի և Քըլըչդարօղլու միջև՝ ղեկավարության հարցը վերջնականապես լուծելու վերաբերյալ, ինչը հանգեցրեց ներկուսակցական լարվածության սրմանը։ Օզելը պնդում է, որ իր թիմի հրաժարականը քաղաքական ճնշմանը ենթարկվել չի նշանակում, այլ Էրդողանի դեմ ընդդիմության նոր տեսակի մեկնարկ է։
Ընդդիմության պառակտման խորացումը
Օզելի կողմնակիցները պնդում են, որ նրա դեմ հարուցված գործը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից ընդդիմությանը թուլացնելու ավելի լայն արշավի մաս է կազմում։ Իշխանությունները, սակայն, պնդում են, որ Թուրքիայի դատարանները գործում են անկախ։ Ըստ տեղեկությունների՝ Օզելը նախատեսում է ՆԳՆ-ին դիմում ներկայացնել նոր կուսակցություն ստեղծելու համար, որը, ինչպես հաղորդվում է, կկոչվի «Ենի Կուսակցություն» («Նոր Կուսակցություն»)։ Նա զգալի աջակցություն է վայելում ԺՀԿ-ի խորհրդարանականների կողմից, և շատերն ակնկալվում է, որ կհեռանան ԺՀԿ-ից և կմիանան նոր կուսակցությանը, երբ այն կազմավորվի։
«Անհրաժեշտ ընթացակարգերն ավարտելուց հետո մեր ստեղծվելիք նոր կուսակցությունը լայն տարբերությամբ կդառնա Ազգային մեծ ժողովի գլխավոր ընդդիմադիր ուժը», - հայտարարել է Օզելը։ «Մենք մեզ հետ կրում ենք նոր սկզբի անսասան հույս»։
Այս զարգացումը տեղի է ունենում ԺՀԿ-ի կողմից ղեկավարվող մունիցիպալիտետների դեմ շարունակվող հետաքննությունների ֆոնին, ներառյալ Ստամբուլի քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուի դեմ հարուցված գործերը, որը նախագահ Էրդողանի հայտնի մրցակիցն է։ Իմամօղլուն անցյալ տարվա մարտից բանտարկված է և բախվում է բազմաթիվ քրեական գործերի, որոնք կարող են հանգեցնել տասնամյակների ազատազրկման։
Ընդդիմության դիմադրությունը և քաղաքական ազդեցությունը
Իմամօղլուի ձերբակալությունից հետո Օզելը առանցքային դեր խաղաց Թուրքիայում վերջին տասնամյակի ամենամեծ փողոցային բողոքի ցույցերը մոբիլիզացնելու գործում, ինչը հանգեցրեց կուսակցության ժողովրդականության աճին հարցումներում։ Օզելի ղեկավարությամբ ԺՀԿ-ն նաև զգալի ձեռքբերումներ ունեցավ 2024 թվականի մունիցիպալ ընտրություններում՝ ամրապնդելով իր վերահսկողությունը առանցքային քաղաքների, այդ թվում՝ Ստամբուլի և Անկարայի նկատմամբ։ Այս հաջողությունները ընդգծեցին Օզելի՝ որպես ընդդիմադիր առաջնորդի կարողությունը՝ մոբիլիզացնելու հանրային աջակցությունը և մարտահրավեր նետելու իշխող կուսակցությանը։
Նոր կուսակցություն ստեղծելու նրա որոշումը կարող է էական ազդեցություն ունենալ Թուրքիայի քաղաքական լանդշաֆտի վրա։ Մի կողմից, այն կարող է էլ ավելի մասնատել ընդդիմադիր դաշտը՝ դժվարացնելով միասնական ճակատ ձևավորել Էրդողանի դեմ։ Մյուս կողմից, Օզելի նոր կուսակցությունը կարող է ներգրավել նոր ընտրազանգվածներ և առաջարկել այլընտրանքային տեսլական, որը կարող է ավելի գրավիչ լինել հիասթափված ընտրողների համար։ Քաղաքական վերլուծաբանները նշում են, որ այս քայլը կարող է կամ թուլացնել, կամ ուժեղացնել ընդդիմության ընդհանուր դիրքերը՝ կախված նրանից, թե որքանով կհաջողվի Օզելին համախմբել իր կողմնակիցներին և ներկայացնել իրատեսական այլընտրանք Թուրքիայի ներկայիս կառավարությանը։
Առաջիկա ամիսները վճռորոշ կլինեն Օզելի նոր կուսակցության ապագայի և Թուրքիայի ընդդիմության համար դրա հետևանքների առումով։ Քանի որ երկիրը շարունակում է բախվել ներքին և արտաքին մարտահրավերների, ընդդիմադիր ուժերի միասնությունը կամ բաժանումը կարող են էական դեր խաղալ ապագա ընտրությունների և Թուրքիայի քաղաքական ուղղության ձևավորման գործում։
Source: Original Article
